Tiêu chuẩn ASTM A123 là gì? Yêu cầu về mạ kẽm nhúng nóng và ứng dụng trong đấu thầu

ASTM là gì?

ASTM International là tên chính thức hiện nay của tổ chức phát triển tiêu chuẩn quốc tế, trước đây có tên là American Society for Testing and Materials (Hiệp hội Vật liệu và Thử nghiệm Hoa Kỳ). Tổ chức đổi tên thành ASTM International từ năm 2001 để phản ánh phạm vi hoạt động trên toàn cầu.

Hiện nay, ASTM International là tên chính thức của tổ chức, còn ASTM vẫn là tên gọi ngắn gọn, được sử dụng phổ biến trong các tiêu chuẩn kỹ thuật như ASTM A123, ASTM A36... Các tiêu chuẩn ASTM được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như vật liệu, xây dựng, sản xuất và công nghiệp.

Các tài liệu tiêu chuẩn ASTM được xây dựng dưới nhiều dạng, phổ biến gồm: 

• Tiêu chuẩn về các đặc tính và tác dụng kỹ thuật

• Tiêu chuẩn về hướng dẫn

• Tiêu chuẩn về thực hành

• Tiêu chuẩn về phân loại

• Tiêu chuẩn về các thuật ngữ

• Tiêu chuẩn về các phương pháp thử nghiệm, kiểm tra

Tiêu chuẩn ASTM A123 là gì?

ASTM A123/A123M quy định các yêu cầu đối với lớp phủ kẽm bằng phương pháp nhúng nóng trên các sản phẩm sắt và thép được mạ sau quá trình chế tạo/gia công. Tiêu chuẩn đề cập đến các yêu cầu như chiều dày/ khối lượng lớp phủ, ngoại quan, độ bám dính và các yêu cầu kiểm tra liên quan.

Tiêu chuẩn ASTM A123 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với lớp phủ kẽm nhúng nóng trên các sản phẩm sắt và thép

Một số yêu cầu kỹ thuật đáng chú ý của ASTM A123

ASTM A123 quy định các yêu cầu đối với lớp phủ kẽm được tạo bằng phương pháp mạ kẽm nhúng nóng trên các sản phẩm bằng sắt và thép. Một số yêu cầu kỹ thuật đáng chú ý gồm:

• Chiều dày/khối lượng lớp phủ kẽm: Lớp mạ phải đáp ứng mức tối thiểu theo loại vật liệu và chiều dày của sản phẩm;

• Ngoại quan và tính liên tục của lớp phủ: Bề mặt mạ phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, không có các khuyết tật ảnh hưởng đến mục đích sử dụng;

• Độ bám dính: Lớp phủ kẽm phải bám chắc vào bề mặt thép, không bong tróc khi kiểm tra theo yêu cầu;

• Kiểm tra, lấy mẫu và đánh giá lớp phủ: Tiêu chuẩn quy định cách lấy mẫu, kiểm tra và xác định sự phù hợp của lớp mạ;

• Sửa chữa khu vực lớp phủ không đạt: Các vị trí không được phủ kẽm hoặc bị hư hỏng có thể được sửa chữa theo yêu cầu và giới hạn mà tiêu chuẩn cho phép.

Độ dày và khối lượng lớp mạ theo ASTM A123

Trong tiêu chuẩn ASTM A123, độ dày của lớp mạ kẽm nhúng nóng là một trong những yêu cầu kỹ thuật quan trọng. Độ dày tối thiểu của lớp mạ được xác định dựa trên độ dày và chủng loại của sản phẩm thép, cụ thể như sau:

Như vậy, độ dày lớp mạ yêu cầu không cố định mà thay đổi tùy theo loại và độ dày của sản phẩm. Đây là cơ sở để đánh giá lớp mạ kẽm có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật theo ASTM A123 hay không. 

Cách kiểm tra sản phẩm có đáp ứng ASTM A123 hay không?

Để kiểm tra lớp mạ kẽm nhúng nóng có đáp ứng tiêu chuẩn ASTM A123 hay không, doanh nghiệp có thể dựa trên hồ sơ chất lượng kết hợp với kiểm tra thực tế. Một số cách phổ biến gồm:

• Kiểm tra chứng chỉ và biên bản nghiệm thu: Yêu cầu nhà cung cấp cung cấp các tài liệu chứng minh chất lượng lớp mạ thay vì chỉ dựa vào thông tin thể hiện trên sản phẩm.

• Đo độ dày lớp mạ: Sử dụng thiết bị chuyên dụng để đo độ dày tại các vị trí phù hợp, sau đó đối chiếu với yêu cầu của ASTM A123.

• Kiểm tra ngoại quan: Quan sát bề mặt để phát hiện các vị trí không được phủ kẽm, khuyết tật hoặc lớp mạ bất thường có thể ảnh hưởng đến việc sử dụng, lắp đặt.

• Xác định khối lượng lớp mạ: Có thể xác định thông qua phương pháp cân mẫu trước và sau khi loại bỏ lớp kẽm để tính toán khối lượng lớp phủ.

ASTM A123 thường được áp dụng cho những sản phẩm, công trình nào?

ASTM A123 thường được áp dụng cho các sản phẩm, cấu kiện sắt thép cần mạ kẽm nhúng nóng để tăng khả năng chống ăn mòn, đặc biệt trong các công trình ngoài trời hoặc môi trường có nguy cơ ăn mòn cao. Một số ứng dụng phổ biến gồm:

• Kết cấu thép: Dầm thép, khung kèo, giàn thép và các cấu kiện chịu lực.

• Hạ tầng giao thông: Lan can, dải phân cách, kết cấu thép cầu đường và cảng.

• Năng lượng, viễn thông: Cột điện, kết cấu trạm biến áp, tháp và cột viễn thông.

• Công trình nông nghiệp: Khung nhà kính và các kết cấu thép thường xuyên tiếp xúc với độ ẩm, nước hoặc hóa chất.

Việc áp dụng ASTM A123 giúp kiểm soát chất lượng lớp mạ kẽm, qua đó tăng khả năng chống ăn mòn và kéo dài tuổi thọ của kết cấu thép.

4 lưu ý khi gia công và nghiệm thu sản phẩm mạ kẽm theo ASTM A123

Để sản phẩm mạ kẽm nhúng nóng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và thuận lợi trong quá trình nghiệm thu, cần lưu ý một số vấn đề sau:

• Thiết kế lỗ thông khí và thoát kẽm phù hợp: Đối với thép hộp, thép ống hoặc cấu kiện có khoang rỗng, cần bố trí lỗ thông khí và thoát kẽm phù hợp. Điều này giúp kẽm nóng chảy lưu thông, hạn chế kẽm dư đọng lại trong cấu kiện và bảo đảm an toàn trong quá trình mạ.

• Kiểm soát vật liệu thép đầu vào: Thành phần hóa học của thép, đặc biệt là hàm lượng silicon và phospho, có thể ảnh hưởng đến phản ứng giữa thép và kẽm, từ đó tác động đến độ dày, cấu trúc và ngoại quan của lớp mạ.

• Kiểm soát quá trình gia công, lưu kho và vận chuyển: Sau khi mạ, sản phẩm cần được lưu kho, bốc xếp và vận chuyển phù hợp để hạn chế va đập, trầy xước hoặc các tác động cơ học làm ảnh hưởng đến lớp phủ kẽm.

• Kiểm tra hồ sơ và chất lượng lớp mạ: Khi nghiệm thu, cần kiểm tra các tài liệu chất lượng liên quan và kết quả đo lớp mạ. Trường hợp cần thiết, có thể thực hiện thử nghiệm hoặc kiểm định tại đơn vị độc lập để xác định sản phẩm có đáp ứng yêu cầu kỹ thuật hay không.

Yêu cầu ASTM A123 trong đấu thầu: Nhà thầu và chủ đầu tư cần lưu ý gì??

Trong đấu thầu, ASTM A123 có thể được sử dụng làm tiêu chuẩn kỹ thuật đối với các sản phẩm, cấu kiện sắt thép có yêu cầu mạ kẽm nhúng nóng. Tiêu chuẩn này có thể xuất hiện trong hồ sơ mời thầu để xác định các yêu cầu về chất lượng lớp phủ mà hàng hóa hoặc vật liệu do nhà thầu cung cấp phải đáp ứng.

Khi HSMT yêu cầu ASTM A123, nhà thầu cần lưu ý gì?

Khi HSMT có yêu cầu áp dụng tiêu chuẩn ASTM A123, nhà thầu cần đọc kỹ các yêu cầu kỹ thuật và tài liệu liên quan để xác định khả năng đáp ứng. Trong đó, một số nội dung quan trọng cần lưu ý gồm:

• Xác định chính xác sản phẩm/cấu kiện phải đáp ứng ASTM A123;

• Kiểm tra phiên bản tiêu chuẩn được dẫn chiếu;

• Kiểm tra yêu cầu chiều dày lớp mạ;

• Xác định tài liệu cần cung cấp để chứng minh;

• Kiểm tra yêu cầu thử nghiệm, kiểm định/nghiệm thu;

• Làm rõ HSMT nếu yêu cầu chưa rõ hoặc có điểm bất hợp lý.

Chủ đầu tư cần lưu ý gì khi đưa ASTM A123 vào HSMT?

Đối với chủ đầu tư, việc đưa ASTM A123 vào HSMT cần bảo đảm yêu cầu được quy định rõ ràng, phù hợp với đặc tính của hàng hóa, cấu kiện và không gây hạn chế cạnh tranh. Một số nội dung cần lưu ý gồm:

• Xác định phạm vi hàng hóa/cấu kiện áp dụng;

• Quy định rõ yêu cầu kỹ thuật cần đạt;

• Xác định tài liệu chứng minh;

• Xác định phương pháp kiểm tra/nghiệm thu;

• Xem xét tiêu chuẩn tương đương theo quy định pháp luật đấu thầu.

Với doanh nghiệp cung cấp kết cấu thép, vật tư mạ kẽm hoặc sản phẩm đáp ứng ASTM A123, việc theo dõi đúng các gói thầu có nhu cầu tương ứng sẽ giúp chủ động tìm kiếm cơ hội. Gói VIP1 - Săn thông báo mời thầu của DauThau.info hỗ trợ thiết lập bộ lọc theo các từ khóa như “ASTM A123”, “mạ kẽm nhúng nóng”, “kết cấu thép”, “thép mạ kẽm”... và nhận thông báo khi xuất hiện gói thầu phù hợp.

FAQs - Các câu hỏi thường gặp về ASTM A123

Sau đây là một số câu hỏi liên quan đến tiêu chuẩn ASTM A123, quý doanh nghiệp cần nắm để hiểu rõ hơn về loại vật liệu này, cụ thể:

1. Độ dày lớp mạ theo ASTM A123 là bao nhiêu?

Độ dày lớp mạ theo ASTM A123 không có một mức cố định mà phụ thuộc vào chủng loại và độ dày của sản phẩm thép. Theo bảng tiêu chuẩn nêu trên, độ dày lớp mạ tối thiểu có thể dao động từ 45 µm đến 100 µm. Vì vậy, khi kiểm tra cần xác định đúng loại và độ dày vật liệu để đối chiếu.

2. Mạ kẽm nhúng nóng có làm cong vênh thép không?

Có thể xảy ra. Trong quá trình mạ kẽm nhúng nóng, cấu kiện thép phải tiếp xúc với nhiệt độ cao nên một số sản phẩm, đặc biệt là thép mỏng, cấu kiện có hình dạng phức tạp hoặc thiết kế không cân đối, có thể bị biến dạng. Việc thiết kế và kiểm soát quy trình gia công phù hợp sẽ giúp hạn chế tình trạng này.

3. Nhà thầu cần cung cấp tài liệu gì để chứng minh sản phẩm đáp ứng ASTM A123?

Tùy theo yêu cầu cụ thể của HSMT, nhà thầu có thể phải cung cấp chứng chỉ chất lượng (CQ), chứng nhận xuất xưởng, báo cáo/thử nghiệm (test report), kết quả đo chiều dày lớp mạ hoặc các tài liệu kỹ thuật khác chứng minh sản phẩm được mạ kẽm nhúng nóng và đáp ứng các yêu cầu của ASTM A123.

Nhà thầu cần lưu ý HSMT yêu cầu tài liệu nào và thời điểm phải cung cấp (khi dự thầu, trước khi giao hàng hay khi nghiệm thu), tránh trường hợp sản phẩm thực tế đáp ứng nhưng hồ sơ chứng minh không đầy đủ.

4. HSMT yêu cầu ASTM A123 thì có được sử dụng tiêu chuẩn tương đương không?

Có thể, nếu HSMT cho phép áp dụng tiêu chuẩn tương đương và tiêu chuẩn được đề xuất đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tương đương hoặc cao hơn so với ASTM A123. Đối với HSMT, khi viện dẫn tiêu chuẩn cụ thể cần tuân thủ quy định của pháp luật đấu thầu về tiêu chuẩn tương đương, tránh đặt ra yêu cầu làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu. 

Nếu HSMT chỉ ghi ASTM A123 mà không làm rõ việc chấp nhận tiêu chuẩn tương đương, nhà thầu nên gửi yêu cầu làm rõ HSMT trước khi dự thầu để có căn cứ chuẩn bị hồ sơ phù hợp.

5. ASTM A123 có bắt buộc áp dụng trong các gói thầu không?

Không phải tất cả các gói thầu đều bắt buộc áp dụng ASTM A123. Tiêu chuẩn này được áp dụng khi phù hợp với yêu cầu kỹ thuật của hàng hóa, vật liệu hoặc cấu kiện cần mua sắm và được dẫn chiếu trong hồ sơ mời thầu. Khi xây dựng yêu cầu kỹ thuật, cũng cần lưu ý quy định về việc sử dụng tiêu chuẩn và tiêu chuẩn tương đương, tránh đặt ra yêu cầu không cần thiết làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu.

Lời kết

Khi hồ sơ mời thầu dẫn chiếu ASTM A123, nhà thầu cần xác định chính xác cấu kiện phải đáp ứng, yêu cầu đối với lớp mạ, tài liệu chứng minh và phương pháp kiểm tra, nghiệm thu. Việc đối chiếu những nội dung này ngay từ khi nghiên cứu hồ sơ mời thầu sẽ giúp nhà thầu lựa chọn sản phẩm phù hợp và hạn chế rủi ro không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Trường hợp cần hỗ trợ đăng ký gói phần mềm VIP1 hãy liên hệ với DauThau.info qua các kênh sau:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: contact@dauthau.asia

• Kênh chat: m.me/dauthau.info

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong