Các trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư mới nhất theo quy định hiện hành

Điều chỉnh chủ trương đầu tư là gì?

Chủ trương đầu tư là quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc chấp thuận thực hiện một dự án, bao gồm các nội dung quan trọng như: mục tiêu, quy mô, địa điểm, tiến độ, tổng mức đầu tư và các cơ chế, chính sách liên quan.

Điều chỉnh chủ trương đầu tư là việc cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định thay đổi một hoặc nhiều nội dung đã được phê duyệt trước đó của dự án. Việc điều chỉnh này thường xuất phát từ các yếu tố như: thay đổi nhu cầu thực tế, biến động về vốn, quy hoạch hoặc điều kiện triển khai.

Trong thực tế, điều chỉnh chủ trương đầu tư là dấu hiệu cho thấy dự án đang có biến động lớn, từ đó có thể kéo theo nhiều thay đổi trong quá trình tổ chức đấu thầu.

Các trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư theo quy định mới nhất

Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 41 Luật Đầu tư 2020, các trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư bao gồm:

3. Nhà đầu tư có dự án đầu tư đã được chấp thuận chủ trương đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư nếu thuộc một trong các trường hợp sau đây:

a) Thay đổi mục tiêu đã được quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư; bổ sung mục tiêu thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư;

b) Thay đổi quy mô diện tích đất sử dụng trên 10% hoặc trên 30 ha, thay đổi địa điểm đầu tư;

c) Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô dự án đầu tư;

d) Kéo dài tiến độ thực hiện dự án đầu tư mà tổng thời gian đầu tư dự án vượt quá 12 tháng so với tiến độ thực hiện dự án đầu tư quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư lần đầu;

đ) Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư;

e) Thay đổi công nghệ đã được thẩm định, lấy ý kiến trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư;

g) Thay đổi nhà đầu tư của dự án đầu tư được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư trước khi dự án khai thác, vận hành hoặc thay đổi điều kiện đối với nhà đầu tư (nếu có).

Như vậy, pháp luật quy định rõ: chỉ khi các yếu tố quan trọng của dự án thay đổi và vượt các ngưỡng nhất định thì mới phát sinh nghĩa vụ phải thực hiện thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư. 

Các trường hợp này có thể được làm rõ như sau:

1. Thay đổi mục tiêu dự án đầu tư

Trường hợp nhà đầu tư điều chỉnh mục tiêu đã được phê duyệt hoặc bổ sung mục tiêu mới thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư thì bắt buộc phải thực hiện thủ tục điều chỉnh.

Đây là thay đổi mang tính bản chất, vì mục tiêu dự án là cơ sở để cơ quan nhà nước đánh giá sự phù hợp với quy hoạch, định hướng phát triển và hiệu quả đầu tư.

2. Thay đổi quy mô sử dụng đất hoặc địa điểm đầu tư

Nhà đầu tư phải thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư khi:

• Diện tích đất sử dụng thay đổi trên 10% hoặc trên 30 ha, hoặc
• Có sự thay đổi về địa điểm thực hiện dự án.

Quy định này nhằm kiểm soát các biến động lớn về quy mô và không gian triển khai dự án, bởi đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quy hoạch, giải phóng mặt bằng và tổ chức thực hiện.

3. Thay đổi tổng vốn đầu tư

Trường hợp tổng vốn đầu tư thay đổi từ 20% trở lên và làm thay đổi quy mô dự án thì phải thực hiện điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Đây là ngưỡng quan trọng nhằm phân biệt giữa điều chỉnh thông thường và điều chỉnh làm thay đổi bản chất dự án về mặt tài chính, quy mô và hiệu quả đầu tư.

4. Thay đổi tiến độ và thời hạn dự án

Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư là bắt buộc nếu:

• Tiến độ thực hiện dự án bị kéo dài và vượt quá 12 tháng so với tiến độ đã được chấp thuận ban đầu.
• Hoặc có thay đổi về thời hạn hoạt động của dự án.

Những thay đổi này phản ánh sự chậm trễ hoặc điều chỉnh chiến lược khai thác dự án, cần được cơ quan có thẩm quyền xem xét lại.

5. Thay đổi công nghệ thực hiện dự án

Trường hợp thay đổi công nghệ đã được thẩm định, chấp thuận trước đó cũng thuộc diện phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dự án có yêu cầu cao về môi trường, kỹ thuật hoặc sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao.

6. Thay đổi nhà đầu tư

Khi có sự thay đổi nhà đầu tư đối với dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, thủ tục điều chỉnh là bắt buộc.

Bởi lẽ, năng lực, kinh nghiệm và phương án triển khai của nhà đầu tư là một trong những căn cứ quan trọng để cơ quan nhà nước quyết định chấp thuận dự án ban đầu.

Có thể thấy, các trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư đều gắn với những thay đổi cốt lõi của dự án như: mục tiêu, quy mô, vốn, tiến độ, công nghệ và chủ thể thực hiện. Khi các yếu tố này biến động vượt ngưỡng quy định, dự án không còn giữ nguyên điều kiện ban đầu và bắt buộc phải được xem xét, chấp thuận điều chỉnh theo đúng trình tự pháp luật.

Đối với nhà thầu, việc nắm rõ các trường hợp này giúp chủ động theo dõi các dự án có biến động lớn, từ đó kịp thời cập nhật kế hoạch lựa chọn nhà thầu và chuẩn bị phương án tham gia phù hợp.

Quy định về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư công

Điều 37 Luật Đầu tư công 2024 quy định về điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư công như sau:

1. Cấp quyết định chủ trương đầu tư chương trình, dự án thì có thẩm quyền quyết định điều chỉnh, dừng chủ trương đầu tư chương trình, dự án đó và chịu trách nhiệm về quyết định của mình.

2. Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư chương trình, dự án thực hiện trong trường hợp chương trình, dự án phát sinh thay đổi về mục tiêu, địa điểm, vượt mức vốn đầu tư công, vượt mức vốn đầu tư công của ngân sách cấp trên, vượt tổng mức đầu tư chương trình, dự án so với nội dung tại chủ trương đầu tư chương trình, dự án.

3. Trình tự, thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư được quy định như sau:

a) Đối với chương trình đầu tư công, thực hiện theo quy định tại các điều 20, 23 và 27 của Luật này;

b) Đối với dự án quan trọng quốc gia, thực hiện theo quy định tại Điều 20 của Luật này;

c) Đối với dự án nhóm A, nhóm B, nhóm C, thực hiện theo quy định tại các điều 24, 25, 26, 28 và 29 của Luật này;

d) Đối với dự án thực hiện trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp tỉnh trở lên do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh là cơ quan chủ quản, thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật này;

đ) Đối với dự án thực hiện trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã trở lên do Ủy ban nhân dân cấp huyện là cơ quan chủ quản, thực hiện theo quy định tại Điều 31 của Luật này.

4. Chính phủ quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục, nội dung điều chỉnh chủ trương đầu tư chương trình, dự án; các trường hợp dừng chủ trương đầu tư chương trình, dự án và trình tự, thủ tục thực hiện.

Có thể thấy, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư công phải tuân thủ chặt chẽ về thẩm quyền, điều kiện và trình tự, nhằm đảm bảo dự án được triển khai đúng quy định và hiệu quả.

Thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư

Căn cứ quy định tại điểm a khoản 3 Điều 37 Luật Đầu tư công 2024 có quy định:

3. Trình tự, thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư được quy định như sau:

a) Đối với chương trình đầu tư công, thực hiện theo quy định tại các điều 20, 23 và 27 của Luật này;

Cụ thể, thủ tục quyết định điều chỉnh chủ trương đầu tư như sau:

1. Đối với chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia

Điều 20 Luật Đầu tư công 2024 quy định như sau:

Điều 20. Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia

1. Cơ quan được giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư chương trình, dự án có trách nhiệm sau đây:

a) Giao đơn vị trực thuộc lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư đối với chương trình mục tiêu quốc gia, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đối với dự án quan trọng quốc gia;

b) Thành lập Hội đồng để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi;

c) Hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình Thủ tướng Chính phủ.

2. Đối với chương trình đầu tư công thuộc thẩm quyền của Chính phủ

Cũng tại Luật Đầu tư công 2024, Điều 23 có quy định:

Điều 23. Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình đầu tư công thuộc thẩm quyền của Chính phủ

1. Chủ chương trình có trách nhiệm sau đây:

a) Giao đơn vị trực thuộc lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư;

b) Giao đơn vị có chức năng thẩm định hoặc thành lập Hội đồng để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư;

c) Hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư trình Thủ tướng Chính phủ.

2. Thủ tướng Chính phủ thành lập Hội đồng liên ngành hoặc giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.

3. Chủ chương trình hoàn chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư theo ý kiến thẩm định quy định tại khoản 2 Điều này trình Chính phủ.

4. Chính phủ xem xét, quyết định chủ trương đầu tư chương trình, bao gồm mục tiêu, phạm vi, tổng vốn đầu tư, thời gian thực hiện, cơ chế và giải pháp, chính sách thực hiện.

3. Đối với chương trình đầu tư công do địa phương quản lý

Điều 27 Luật Đầu tư công 2024 có quy định về thủ tục quyết định chủ trương đầu tư như sau:

Điều 27. Trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư chương trình đầu tư công do địa phương quản lý

1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm sau đây:

a) Giao đơn vị trực thuộc, bao gồm cả đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc hoặc Ủy ban nhân dân cấp dưới trực tiếp lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư;

b) Thành lập Hội đồng thẩm định hoặc giao đơn vị có chức năng để thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn đối với chương trình đầu tư công thuộc cấp mình quản lý;

c) Chỉ đạo đơn vị quy định tại điểm a khoản này hoàn thiện báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư theo ý kiến thẩm định.

2. Ủy ban nhân dân trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định chủ trương đầu tư chương trình đầu tư công, bao gồm mục tiêu, phạm vi, quy mô, tổng vốn đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, địa điểm, thời gian thực hiện, dự kiến kế hoạch bố trí vốn, cơ chế và giải pháp, chính sách thực hiện.

Tóm lại, việc điều chỉnh chủ trương đầu tư phải tuân theo đúng trình tự, thủ tục tương ứng với từng cấp thẩm quyền, bao gồm lập hồ sơ, thẩm định và quyết định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để dự án được tiếp tục triển khai hợp lệ.

Điều chỉnh chủ trương đầu tư ảnh hưởng thế nào đến kế hoạch lựa chọn nhà thầu?

Việc điều chỉnh chủ trương đầu tư sẽ kéo theo việc rà soát, điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu nếu làm thay đổi các yếu tố như: quy mô, vốn, phạm vi hoặc tiến độ dự án.

Cụ thể, các ảnh hưởng thường gặp gồm:

• Thay đổi mục tiêu, quy mô dự án → điều chỉnh lại danh mục gói thầu, phạm vi công việc
• Thay đổi tổng mức đầu tư → cập nhật giá gói thầu, dự toán
• Điều chỉnh tiến độ thực hiện → thay đổi thời gian tổ chức lựa chọn nhà thầu
• Thay đổi địa điểm thực hiện → có thể ảnh hưởng đến yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm nhà thầu
• Thay đổi công nghệ → điều chỉnh yêu cầu kỹ thuật trong hồ sơ mời thầu
• Thay đổi nhà đầu tư → có thể thay đổi cách thức tổ chức lựa chọn nhà thầu

Do đó, mỗi lần điều chỉnh chủ trương đầu tư đều có khả năng làm thay đổi kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Nhà thầu cần theo dõi sát các dự án có điều chỉnh để kịp thời nắm bắt thông tin và chuẩn bị phương án tham gia phù hợp.

Lời kết

Như vậy, việc nắm rõ các trường hợp điều chỉnh chủ trương đầu tư và quy định liên quan sẽ giúp nhà thầu chủ động theo dõi biến động của dự án, kịp thời cập nhật kế hoạch lựa chọn nhà thầu và nâng cao cơ hội tham gia hiệu quả.

Trường hợp cần tìm hiểu sâu hơn về các vấn đề pháp lý liên quan đến hoạt động đấu thầu, vui lòng liên hệ DauThau.info để được hỗ trợ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net 
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690 
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: contact@dauthau.asia 
• Kênh chat: m.me/dauthau.info 
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong