Doanh nghiệp nhỏ có thể tham gia mua sắm công không? Rào cản thật sự ở đâu?

Thực tế, nhu cầu mua sắm của khu vực công không chỉ tập trung ở các dự án xây dựng hay những gói thầu có giá trị hàng trăm tỷ đồng. Mỗi năm, hàng trăm nghìn kế hoạch lựa chọn nhà thầu và thông báo mời thầu được công bố trên nhiều lĩnh vực khác nhau, từ công nghệ thông tin, thiết bị, vật tư, văn phòng phẩm đến tư vấn, đào tạo, truyền thông hay logistics. Trong đó, không ít gói thầu có quy mô và yêu cầu hoàn toàn phù hợp với năng lực của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME - Small and Medium Enterprises), nhóm doanh nghiệp được xác định dựa trên quy mô về lao động, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn theo quy định hiện hành.

Vậy vì sao vẫn còn nhiều doanh nghiệp SME đứng ngoài thị trường này? Rào cản thực sự nằm ở quy mô doanh nghiệp, hay xuất phát từ những quan niệm chưa đúng và cách tiếp cận thông tin chưa hiệu quả? Bài viết dưới đây sẽ cùng bạn nhìn lại những định kiến phổ biến, phân tích thực tế của thị trường mua sắm công và lý giải vì sao doanh nghiệp nhỏ vẫn có nhiều cơ hội nếu biết cách tiếp cận đúng.

Vì sao nhiều doanh nghiệp nhỏ tự bỏ lỡ cơ hội trong thị trường mua sắm công?

Không ít doanh nghiệp vừa và nhỏ chưa từng tham gia thị trường mua sắm công, không phải vì sản phẩm hay dịch vụ không phù hợp, mà vì tự cho rằng đây là "sân chơi" chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn. Khi chưa thực sự tìm hiểu về quy mô thị trường và các cơ hội đang được công bố, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn đứng ngoài cuộc ngay từ đầu.

Một trong những nguyên nhân là doanh nghiệp thường chỉ biết đến những gói thầu quy mô lớn được truyền thông nhắc đến, trong khi ít có cơ hội tiếp cận bức tranh toàn diện của thị trường. Điều này dễ tạo ra những quan niệm chưa chính xác về đấu thầu và khả năng tham gia của doanh nghiệp nhỏ.

Vì sao doanh nghiệp nhỏ tự bỏ lỡ cơ hội?

Đây là những suy nghĩ khá phổ biến ở nhiều doanh nghiệp nhỏ khi nhắc đến thị trường mua sắm công:

• Đấu thầu chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn?
• Doanh nghiệp nhỏ khó đáp ứng yêu cầu của hồ sơ mời thầu?
• Thủ tục tham gia quá phức tạp và tốn nhiều thời gian, nguồn lực?
• Doanh nghiệp mình còn mới hoặc ít kinh nghiệm, chưa đủ năng lực để cạnh tranh?

Nếu bạn từng có một hoặc nhiều suy nghĩ trên thì bạn không phải là trường hợp cá biệt. Tuy nhiên, phần lớn những quan niệm này chưa phản ánh đúng thực tế của thị trường mua sắm công hiện nay. Trước khi kết luận doanh nghiệp mình có phù hợp hay không, hãy cùng nhìn vào bức tranh thực tế của thị trường trong phần tiếp theo.

Sự thật về thị trường mua sắm công mà nhiều SME chưa biết 

Nếu chỉ nhìn vào những gói thầu xây dựng có giá trị hàng trăm hoặc hàng nghìn tỷ đồng xuất hiện trên truyền thông, nhiều doanh nghiệp sẽ dễ cho rằng thị trường mua sắm công chỉ dành cho các doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, dữ liệu thực tế lại cho thấy một bức tranh hoàn toàn khác.

Theo Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025 của DauThau.info, năm 2025 Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận 70.179 dự án đầu tư phát triển và 359.753 kế hoạch lựa chọn nhà thầu được công bố. Đáng chú ý, số lượng kế hoạch lựa chọn nhà thầu tăng hơn 12% so với năm 2024, cho thấy hoạt động chuẩn bị và triển khai đấu thầu tiếp tục diễn ra sôi động. Điều này đồng nghĩa mỗi ngày đều có hàng trăm cơ hội mới xuất hiện trên nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có rất nhiều gói phù hợp với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Ở giai đoạn triển khai, thị trường ghi nhận 124.304 gói thầu được đăng tải theo Luật Đấu thầu, trải rộng trên nhiều nhóm lĩnh vực như xây lắp, mua sắm hàng hóa, tư vấn, phi tư vấn và gói thầu hỗn hợp. 

Trong đó, mua sắm hàng hóa chiếm tỷ trọng lớn nhất về số lượng với 52.891 gói thầu (42,55%). Khác với suy nghĩ của nhiều doanh nghiệp, thị trường mua sắm công không chỉ gồm các dự án xây dựng quy mô lớn mà còn bao phủ rất nhiều nhu cầu mua sắm thường xuyên như máy tính, thiết bị văn phòng, vật tư, phần mềm, dịch vụ tư vấn, đào tạo, truyền thông... Đây đều là những sản phẩm, dịch vụ mà nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ đang cung cấp trên thị trường. Vì vậy, thay vì đặt câu hỏi "Doanh nghiệp nhỏ có tham gia được không?", điều quan trọng hơn là xác định doanh nghiệp của mình phù hợp với phân khúc gói thầu nào. 

Thị trường mua sắm công 2025 mở ra nhiều cơ hội cho SME hơn doanh nghiệp nghĩ

Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, điều quan trọng không phải là cạnh tranh ở mọi lĩnh vực, mà là xác định đúng phân khúc phù hợp với năng lực và sản phẩm, dịch vụ của mình. Từ công nghệ thông tin, thiết bị, vật tư, văn phòng phẩm, y tế, giáo dục đến tư vấn, đào tạo, truyền thông hay logistics, khu vực công đều có nhu cầu mua sắm thường xuyên. Khi nhìn nhận thị trường một cách đầy đủ hơn, doanh nghiệp sẽ thấy cơ hội không chỉ nằm ở những dự án quy mô lớn mà còn ở rất nhiều gói thầu phù hợp với năng lực của mình.

Không chỉ đa dạng về lĩnh vực, thị trường mua sắm công cũng đang có những thay đổi theo hướng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhiều doanh nghiệp tham gia. Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025 của DauThau.info cho biết, riêng năm 2025 đã có 7.444 thông báo mời thầu áp dụng chào giá trực tuyến. Báo cáo cũng nhận định việc mở rộng hình thức này góp phần giảm rào cản tiếp cận, từng bước tạo thêm cơ hội cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng như các nhà thầu mới tham gia thị trường. 

3 bước giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận đúng cơ hội trong thị trường mua sắm công 

Trong thị trường mua sắm công, không phải doanh nghiệp nào nhìn thấy cơ hội cũng có thể nắm bắt được cơ hội đó. Sự khác biệt nằm ở việc doanh nghiệp biết lựa chọn đúng phân khúc và tiếp cận thông tin đủ sớm để có thời gian chuẩn bị. Dưới đây là 3 bước giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi tiếp cận thị trường mua sắm công.

Bước 1: Chọn đúng cơ hội, thay vì tham gia mọi gói thầu 

Thay vì cố gắng tham gia tất cả các gói thầu, doanh nghiệp nên tập trung vào những lĩnh vực phù hợp với sản phẩm, dịch vụ và năng lực của mình. Chẳng hạn, doanh nghiệp cung cấp hàng hóa có thể theo dõi các gói mua sắm thiết bị, vật tư hoặc văn phòng phẩm; doanh nghiệp công nghệ thông tin có thể tập trung vào các gói thầu về phần mềm, hạ tầng và chuyển đổi số; trong khi các đơn vị tư vấn, đào tạo, truyền thông, logistics hay xây lắp cũng đều có những phân khúc phù hợp với thế mạnh riêng.

Việc lựa chọn đúng phân khúc không chỉ giúp doanh nghiệp sử dụng hiệu quả nguồn lực mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh ngay từ bước đầu. Nếu chưa xác định được doanh nghiệp của mình phù hợp với nhóm cơ hội nào, bạn có thể tham khảo bài viết "Doanh nghiệp của bạn có phù hợp với thị trường Mua sắm công?" để có cái nhìn tổng quan hơn.

Bước 2: Tiếp cận cơ hội từ sớm để tạo lợi thế cạnh tranh 

Trong đấu thầu, nhiều lợi thế được tạo ra trước khi thông báo mời thầu được phát hành. Việc theo dõi Kế hoạch lựa chọn nhà thầu (KHLCNT) giúp doanh nghiệp biết trước nhu cầu mua sắm của chủ đầu tư, từ đó chủ động chuẩn bị nguồn lực, tìm kiếm đối tác và xây dựng chiến lược tham gia phù hợp.

Đây cũng là nội dung được phân tích chi tiết trong bài viết "Làm thế nào để phát hiện cơ hội kinh doanh trước đối thủ trong thị trường Mua sắm công?".

Nếu doanh nghiệp muốn tự động theo dõi KHLCNT phù hợp với lĩnh vực hoạt động, có thể sử dụng các công cụ săn tin sớm như VIP2 - Săn kế hoạch lựa chọn nhà thầu. Sau khi gói thầu chính thức được phát hành, gói VIP1 - Săn thông báo mời thầu sẽ tiếp tục hỗ trợ tự động cập nhật Thông báo mời thầu (TBMT), giúp doanh nghiệp không bỏ lỡ thời điểm tham gia và có đủ thời gian chuẩn bị hồ sơ.

Bước 3: Đánh giá kỹ trước khi quyết định tham gia 

Không phải gói thầu nào cũng đáng để doanh nghiệp đầu tư thời gian và nguồn lực. Trước khi quyết định tham gia, doanh nghiệp nên tìm hiểu lịch sử đấu thầu của chủ đầu tư, bên mời thầu, mức độ cạnh tranh cũng như các đối thủ đã từng tham gia những gói thầu tương tự. Việc đánh giá đầy đủ các yếu tố này sẽ giúp doanh nghiệp lựa chọn đúng cơ hội, hạn chế tham gia dàn trải và tập trung nguồn lực vào những gói thầu có khả năng thành công cao hơn.

Để hỗ trợ doanh nghiệp phân tích chủ đầu tư, bên mời thầu và đối thủ cạnh tranh trước khi tham gia đấu thầu, bạn có thể tham khảo bài viết "Tính năng & Bảng giá gói VIP3 - Đọc vị đối thủ cạnh tranh và bên mời thầu/chủ đầu tư".

3 bước giúp doanh nghiệp nhỏ tiếp cận đúng cơ hội trong thị trường mua sắm công

Kết luận 

Thị trường mua sắm công không tự đóng hay mở ra cơ hội đối với doanh nghiệp. Cơ hội luôn tồn tại, nhưng sẽ thuộc về những doanh nghiệp chủ động tìm hiểu thị trường, tiếp cận thông tin từ sớm và chuẩn bị trước khi thông báo mời thầu được phát hành. Khi những định kiến ban đầu được thay thế bằng dữ liệu và cách tiếp cận phù hợp, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ nhận ra rằng thị trường này không hề xa vời như họ từng nghĩ.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang có kế hoạch mở rộng sang khu vực mua sắm công nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, DauThau.info có thể đồng hành thông qua các công cụ hỗ trợ tra cứu thông tin, theo dõi kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thông báo mời thầu đến phân tích chủ đầu tư và đối thủ cạnh tranh, giúp doanh nghiệp chủ động tìm kiếm và đánh giá cơ hội phù hợp với năng lực của mình.

Cần tư vấn lựa chọn gói phần mềm phù hợp với nhu cầu, doanh nghiệp hãy liên hệ DauThau.info qua: 

• Kênh chat: m.me/dauthau.info
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: contact@dauthau.asia
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong