Nhà thầu là công ty niêm yết trên sàn chứng khoán: Ít về số lượng, lớn về giá trị và vai trò ngày càng rõ trong thị trường đấu thầu

Quy mô tham gia của doanh nghiệp niêm yết trong thị trường đấu thầu

Theo dữ liệu được khai thác từ hệ thống và tính năng tra cứu nhà thầu niêm yết của DauThau.info, toàn thị trường đấu thầu ghi nhận 225.264 nhà thầu phát sinh hoạt động trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. Trong số này, doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán chỉ có 982 đơn vị, chiếm 0,44% tổng số nhà thầu đã tham gia thị trường. Đây là một tỷ lệ rất nhỏ nếu đặt trong bối cảnh quy mô và mức độ sôi động của hoạt động đấu thầu hiện nay.

Xét theo số lượng gói thầu, mức độ tham gia của nhóm doanh nghiệp niêm yết cũng không cao. Năm 2025, toàn thị trường ghi nhận 538.720 gói thầu có nhà thầu tham gia, trong khi doanh nghiệp niêm yết chỉ tham gia 18.364 gói, tương ứng 3,41% tổng số gói thầu. Điều này cho thấy, ngay cả khi xét trên phương diện hoạt động thực tế, doanh nghiệp niêm yết không tham gia thị trường theo chiều rộng, mà chỉ xuất hiện ở một phần rất nhỏ trong tổng số các gói thầu được tổ chức.

Từ các số liệu trên có thể khẳng định, doanh nghiệp niêm yết không phải là lực lượng đông đảo trong thị trường đấu thầu Việt Nam. Tuy nhiên, việc tham gia với tần suất thấp không đồng nghĩa với vai trò mờ nhạt, mà phản ánh xu hướng tham gia có chọn lọc, tập trung vào những gói thầu phù hợp với năng lực và chiến lược phát triển của từng doanh nghiệp.

Giá trị tham gia của doanh nghiệp niêm yết vượt xa tỷ trọng số lượng

Sự khác biệt của nhóm nhà thầu niêm yết chỉ thực sự bộc lộ rõ khi chuyển từ góc nhìn “số lượng” sang “giá trị tham gia”.

Theo thống kê năm 2025, tổng giá trị các gói thầu đã được tham gia trên toàn thị trường đạt 1.702,63 nghìn tỷ đồng. Trong đó, giá trị các gói thầu có sự tham gia của doanh nghiệp niêm yết lên tới 717,64 nghìn tỷ đồng, tương đương 42,15% tổng giá trị thị trường.

Điều này đồng nghĩa với việc chưa đến 0,5% số lượng nhà thầu (chỉ 982 doanh nghiệp niêm yết trên tổng hơn 225 nghìn nhà thầu) đã tham gia vào hơn 42% tổng giá trị gói thầu của toàn thị trường trong năm 2025.

Khoảng cách lớn giữa tỷ lệ số lượng và tỷ trọng giá trị phản ánh rất rõ đặc điểm hoạt động của nhóm doanh nghiệp niêm yết: tham gia ít gói hơn nhưng tập trung vào các gói thầu có quy mô lớn, giá trị cao, thời gian thực hiện dài và yêu cầu năng lực tổng hợp về tài chính, kinh nghiệm cũng như quản trị dự án. Đây cũng là nhóm nhà thầu có ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc và dòng vốn của thị trường đấu thầu, dù xét về số lượng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ.

Để có cái nhìn trực quan hơn về mức độ tham gia và tỷ trọng giá trị của nhóm doanh nghiệp niêm yết, bạn có thể tham khảo thêm Infographic toàn cảnh hoạt động đấu thầu của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán do DauThau.info tổng hợp.

Kết quả trúng thầu của doanh nghiệp niêm yết phản ánh năng lực thực chất

Không chỉ chiếm tỷ trọng lớn về giá trị tham gia, nhóm doanh nghiệp niêm yết còn ghi nhận kết quả trúng thầu tương xứng, cho thấy hiệu quả triển khai và khả năng chuyển hóa cơ hội thành kết quả thực tế ở mức ổn định.

Theo số liệu năm 2025, tổng giá trị trúng thầu trên toàn thị trường đạt 1.506,5 nghìn tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp niêm yết trúng thầu với tổng giá trị 319,04 nghìn tỷ đồng, chiếm 21,18% tổng giá trị trúng thầu của thị trường.

Đáng chú ý, khi chỉ xét giá trị trúng thầu độc lập (không tính liên danh), khoảng cách về hiệu quả vẫn được duy trì khá rõ ràng. Cụ thể, giá trị trúng thầu độc lập của toàn thị trường đạt 828,25 nghìn tỷ đồng, trong khi doanh nghiệp niêm yết đạt 185,23 nghìn tỷ đồng, tương đương 22,36%.

Các con số này cho thấy, dù chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ về số lượng doanh nghiệp, nhóm nhà thầu niêm yết vẫn duy trì được tỷ lệ trúng thầu ổn định và hiệu quả, phản ánh năng lực thực chất trong cạnh tranh đấu thầu, thay vì chỉ dựa trên lợi thế về quy mô vốn hay tần suất tham gia.

Vì sao doanh nghiệp niêm yết chiếm ưu thế về giá trị?

Các số liệu cho thấy lợi thế của doanh nghiệp niêm yết không đến từ số lượng tham gia mà xuất phát từ những yếu tố nền tảng mang tính cấu trúc của doanh nghiệp:

• Trước hết là năng lực tài chính và khả năng chịu tải rủi ro. Doanh nghiệp niêm yết thường sở hữu vốn điều lệ lớn, dòng tiền ổn định và khả năng tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn so với mặt bằng chung. Nhờ đó, nhóm doanh nghiệp này có thể đáp ứng tốt các yêu cầu về bảo đảm dự thầu, bảo đảm thực hiện hợp đồng cũng như những điều kiện tài chính khắt khe thường đi kèm với các gói thầu có giá trị lớn.
• Bên cạnh đó, chuẩn mực quản trị và mức độ minh bạch thông tin cũng tạo ra lợi thế đáng kể. Việc chịu sự giám sát của thị trường chứng khoán, kiểm toán độc lập và nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ giúp hồ sơ năng lực của doanh nghiệp niêm yết có độ tin cậy cao, đặc biệt trong quá trình đánh giá các gói thầu quy mô lớn, phức tạp và có thời gian thực hiện dài.
• Cuối cùng, kinh nghiệm triển khai các dự án quy mô lớn là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp niêm yết duy trì ưu thế về giá trị. Nhiều doanh nghiệp niêm yết hiện đang đóng vai trò nhà thầu chủ lực trong các lĩnh vực xây lắp, hạ tầng và năng lượng, vốn là những lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị đấu thầu năm 2025.

Trên thực tế, việc nhận diện đúng nhóm doanh nghiệp niêm yết theo từng lĩnh vực ngành nghề cũng giúp nhà thầu và chủ đầu tư đánh giá nhanh cục diện cạnh tranh. DauThau.info hiện đã ra mắt tính năng tra cứu danh sách các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán theo mã ICB, hỗ trợ phân tích đối thủ và xu hướng tham gia thị trường theo ngành.

Sự phân hóa rõ nét trong cấu trúc thị trường đấu thầu

Tổng hợp các dữ liệu cho thấy thị trường đấu thầu Việt Nam đang dần hình thành 2 nhóm doanh nghiệp với đặc điểm khá rõ rệt.

• Nhóm doanh nghiệp quy mô lớn tuy có số lượng hạn chế nhưng lại nắm giữ phần lớn giá trị các gói thầu trên thị trường. Trong nhóm này, các doanh nghiệp niêm yết giữ vai trò trung tâm, tham gia chủ yếu vào những gói thầu có quy mô vốn lớn, yêu cầu cao về năng lực tài chính, quản trị và kinh nghiệm triển khai.
• Ngược lại, nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ và vừa chiếm đa số về mặt số lượng nhưng hoạt động chủ yếu ở các gói thầu có giá trị thấp hơn. Phạm vi tham gia của nhóm này thường tập trung vào các dự án quy mô nhỏ hoặc các phần việc mang tính chuyên biệt, ít ảnh hưởng đến tổng giá trị thị trường.

Sự phân hóa ngày càng rõ nét này phản ánh quy luật phát triển tự nhiên của thị trường đấu thầu, đồng thời đặt ra những thay đổi quan trọng trong cục diện cạnh tranh, đặc biệt trong trung và dài hạn, khi giá trị thị trường ngày càng có xu hướng tập trung vào một nhóm doanh nghiệp có năng lực vượt trội.

Những vấn đề đặt ra cho nhà thầu chưa niêm yết

Đối với các nhà thầu chưa niêm yết, bức tranh dữ liệu năm 2025 đặt ra nhiều hàm ý quan trọng trong việc định hình chiến lược tham gia thị trường đấu thầu:

• Áp lực cạnh tranh tại các gói thầu giá trị lớn ngày càng gia tăng. Nếu doanh nghiệp không cải thiện năng lực tài chính và khả năng đáp ứng các yêu cầu về bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu, việc tham gia các gói thầu quy mô lớn sẽ ngày càng trở nên khó khăn. Trong bối cảnh giá trị thị trường có xu hướng tập trung vào các gói thầu lớn, hạn chế về vốn và dòng tiền sẽ trở thành rào cản rõ rệt.
• Chuẩn hóa quản trị và minh bạch hồ sơ năng lực đã trở thành điều kiện cần. Việc chuẩn hóa công tác quản trị và nâng cao mức độ minh bạch của hồ sơ năng lực không còn là lợi thế cạnh tranh, mà là yêu cầu tối thiểu. Khi các chủ đầu tư ngày càng siết chặt tiêu chí đánh giá, những doanh nghiệp thiếu minh bạch thông tin và chuẩn mực quản trị sẽ gặp bất lợi ngay từ vòng sàng lọc.
• Chiến lược tham gia thị trường cần dịch chuyển từ dàn trải sang chọn lọc, tập trung vào hiệu quả thực chất. Cách tiếp cận tham gia dàn trải, thiếu trọng tâm và không dựa trên dữ liệu đang dần mất “dư địa” trong thị trường đấu thầu. Nhà thầu chưa niêm yết buộc phải lựa chọn các gói thầu phù hợp với năng lực nếu muốn duy trì năng lực cạnh tranh trong trung và dài hạn.

Góc nhìn cho chủ đầu tư và cơ quan quản lý

Ở chiều ngược lại, xu hướng doanh nghiệp niêm yết ngày càng chiếm tỷ trọng lớn về giá trị gói thầu đặt ra nhiều vấn đề cần lưu ý đối với chủ đầu tư và cơ quan quản lý trong tổ chức và vận hành thị trường đấu thầu:

• Tổ chức thị trường không chỉ dừng ở việc lựa chọn nhà thầu đủ năng lực cho các dự án quy mô lớn. Bài toán đặt ra không chỉ là chọn đúng nhà thầu có năng lực triển khai các dự án lớn, mà còn là cách thức tổ chức thị trường để vừa phát huy vai trò dẫn dắt của nhóm doanh nghiệp lớn, vừa bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh và bền vững.
• Cần cân bằng giữa việc tận dụng lợi thế của doanh nghiệp lớn và hạn chế xu hướng tập trung quá mức về giá trị gói thầu. Việc khai thác năng lực tài chính, kinh nghiệm và chuẩn mực quản trị của các doanh nghiệp lớn cần đi kèm với các cơ chế phù hợp, nhằm tránh hiện tượng tập trung quá cao về giá trị gói thầu, qua đó hạn chế nguy cơ thu hẹp không gian cạnh tranh trên thị trường.
• Duy trì không gian phát triển cho nhóm doanh nghiệp có tiềm năng nhưng chưa đủ điều kiện niêm yết. Thị trường cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp có khả năng nâng cấp năng lực trong tương lai vẫn có cơ hội tham gia, từng bước tiếp cận và tham gia sâu hơn vào các phân khúc gói thầu có giá trị cao.
• Đây là bài toán mang tính cấu trúc và dài hạn của toàn thị trường đấu thầu. Những vấn đề đặt ra không chỉ giới hạn trong phạm vi từng gói thầu hay từng chủ đầu tư riêng lẻ, mà liên quan trực tiếp đến cấu trúc và chất lượng phát triển của thị trường đấu thầu trong dài hạn.

Phân tích chi tiết trong Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025

Các số liệu nêu trên được trích xuất từ Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025, tổng hợp trên cơ sở dữ liệu các gói thầu đã công bố kết quả lựa chọn nhà thầu trong năm 2025.

Báo cáo cung cấp góc nhìn phân tích chuyên sâu về cơ cấu nhà thầu theo từng loại hình doanh nghiệp, làm rõ mức độ tham gia và tỷ trọng giá trị trúng thầu của nhóm doanh nghiệp niêm yết, đồng thời chỉ ra xu hướng phân hóa ngày càng rõ nét và sự dịch chuyển trong cấu trúc thị trường đấu thầu qua thời gian.

Xem toàn bộ Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025 để nắm rõ cấu trúc thị trường, vị thế từng nhóm nhà thầu và các xu hướng đang định hình cuộc chơi đấu thầu trong giai đoạn tới.

Nhìn tổng thể, dữ liệu năm 2025 cho thấy thị trường đấu thầu Việt Nam đang bước vào giai đoạn phân hóa rõ rệt về giá trị, năng lực và vai trò của từng nhóm doanh nghiệp. Doanh nghiệp niêm yết dù chiếm tỷ lệ rất nhỏ về số lượng nhưng đang giữ vị trí ngày càng quan trọng trong dòng vốn và cấu trúc thị trường, trong khi các nhà thầu còn lại buộc phải tái định hình chiến lược nếu không muốn bị thu hẹp dư địa cạnh tranh. Trong bối cảnh đó, việc tiếp cận đúng dữ liệu, hiểu rõ vị thế của mình và xu hướng chung của thị trường không còn là lợi thế, mà là điều kiện bắt buộc để tồn tại và phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Mọi thắc mắc liên quan đến Báo cáo Toàn cảnh Đấu thầu 2025, Quý nhà thầu và doanh nghiệp vui lòng liên hệ để được hỗ trợ qua các kênh sau:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: contact@dauthau.asia 
• Kênh chat: m.me/dauthau.info
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong