Nhà thầu chính là gì? Tất tần tật về nhà thầu chính

Nhà thầu chính là gì?

Căn cứ khoản 26 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023, có quy định như sau:

“26. Nhà thầu là tổ chức, cá nhân hoặc kết hợp giữa các tổ chức hoặc giữa các cá nhân với nhau theo hình thức liên danh trên cơ sở thỏa thuận liên danh tham dự thầu, đứng tên dự thầu và trực tiếp ký, thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn. Trường hợp liên danh, thỏa thuận liên danh phải quy định rõ trách nhiệm của thành viên đứng đầu liên danh và trách nhiệm chung, trách nhiệm riêng của từng thành viên trong liên danh đối với toàn bộ phạm vi của gói thầu.”

Như vậy, từ khái niệm trên có thể hiểu nhà thầu chính là: 

“Nhà thầu chịu trách nhiệm tham dự thầu, đứng tên dự thầu và trực tiếp ký, thực hiện hợp đồng nếu được lựa chọn. Nhà thầu chính có thể là nhà thầu độc lập hoặc thành viên của nhà thầu liên danh trên cơ sở thỏa thuận liên danh.

Trách nhiệm của nhà thầu chính 

Theo Điều 13 Nghị định 06/2021/NĐ-CP, có quy định cụ thể về trách nhiệm của nhà thầu chính như sau:

1. Quản lý mặt bằng và công trường

• Tiếp nhận, quản lý mặt bằng xây dựng theo đúng quy định.
• Bảo quản mốc định vị, mốc giới công trình.
• Tổ chức, quản lý công trường xây dựng trong suốt quá trình thi công.

2. Thiết lập hệ thống quản lý thi công

• Lập hệ thống quản lý thi công xây dựng phù hợp với quy mô, tính chất công trình.
• Thông báo hệ thống này cho chủ đầu tư và các bên liên quan.
• Hệ thống quản lý phải thể hiện rõ: Sơ đồ tổ chức; Trách nhiệm cụ thể của từng cá nhân, bao gồm: Chỉ huy trưởng công trường hoặc giám đốc dự án; Người phụ trách kỹ thuật thi công; Người quản lý chất lượng, an toàn lao động; Người quản lý khối lượng, tiến độ và hồ sơ thi công.

3. Trình chủ đầu tư chấp thuận các nội dung quan trọng

Nhà thầu phải trình chủ đầu tư xem xét, chấp thuận các nội dung sau:

• Kế hoạch thí nghiệm, kiểm tra, kiểm định, thử nghiệm, chạy thử, quan trắc, đo đạc theo thiết kế và chỉ dẫn kỹ thuật;
• Biện pháp kiểm soát chất lượng vật liệu, sản phẩm, cấu kiện, thiết bị và biện pháp thi công;
• Tiến độ thi công xây dựng công trình;
• Kế hoạch nghiệm thu, gồm: Nghiệm thu công việc; Nghiệm thu giai đoạn, bộ phận (hạng mục); Nghiệm thu hoàn thành hạng mục hoặc toàn bộ công trình; Kế hoạch tổng hợp về an toàn lao động và các biện pháp đảm bảo an toàn chi tiết đối với công việc có nguy cơ cao; Các nội dung khác theo yêu cầu của chủ đầu tư và hợp đồng xây dựng.

4. An toàn và tổ chức thi công

• Xác định vùng nguy hiểm trong quá trình thi công.
• Bố trí nhân lực, máy móc, thiết bị thi công theo hợp đồng và quy định pháp luật.
• Tổ chức thực hiện đầy đủ kế hoạch an toàn lao động đối với phần việc của mình.
• Người quản lý an toàn lao động phải được đào tạo chuyên môn phù hợp và đáp ứng yêu cầu pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

5. Quản lý vật liệu, thiết bị và thí nghiệm

• Thực hiện trách nhiệm mua sắm, sản xuất, chế tạo vật liệu, thiết bị theo hợp đồng.
• Tổ chức thí nghiệm, kiểm tra, thử nghiệm, kiểm định vật liệu, cấu kiện, thiết bị trước và trong quá trình thi công.
• Phòng thí nghiệm (của nhà thầu hoặc thuê ngoài) phải đủ điều kiện năng lực và trực tiếp thực hiện thí nghiệm để đảm bảo kết quả chính xác.

6. Thi công và kiểm soát chất lượng

• Thi công đúng: Hợp đồng xây dựng; Giấy phép xây dựng (nếu có); Hồ sơ thiết kế được phê duyệt.
• Kịp thời thông báo cho chủ đầu tư khi phát hiện sự khác biệt giữa thiết kế, hợp đồng và điều kiện thực tế.
• Kiểm soát chất lượng thi công và lập hồ sơ quản lý chất lượng phù hợp với thực tế tại công trường.

7. Xử lý sự cố và dừng thi công khi cần thiết

• Dừng thi công khi phát hiện: Sai sót, khiếm khuyết về chất lượng; Nguy cơ tai nạn lao động hoặc mất an toàn.
• Thực hiện biện pháp khắc phục trước khi tiếp tục thi công.
• Khắc phục hậu quả tai nạn lao động, sự cố an toàn (nếu xảy ra).

8. Trắc đạc, chạy thử và nghiệm thu

• Thực hiện trắc đạc, quan trắc theo yêu cầu thiết kế.
• Tổ chức chạy thử đơn động, liên động theo kế hoạch trước khi đề nghị nghiệm thu.

9. Quản lý nhà thầu phụ

Nhà thầu chính hoặc tổng thầu phải kiểm tra, giám sát công tác thi công của các nhà thầu phụ đối với phần việc được giao.

10. Hồ sơ, báo cáo và chi phí an toàn

• Sử dụng chi phí an toàn lao động đúng mục đích.
• Lập nhật ký thi công và bản vẽ hoàn công theo quy định.
• Báo cáo chủ đầu tư về: Tiến độ; Chất lượng; Khối lượng; An toàn lao động, vệ sinh môi trường; Báo cáo đột xuất khi có yêu cầu.

11. Hoàn trả mặt bằng và lưu trữ hồ sơ

• Hoàn trả mặt bằng, di chuyển máy móc, thiết bị sau khi công trình được nghiệm thu, bàn giao (trừ trường hợp hợp đồng có thỏa thuận khác).
• Lập và lưu trữ hồ sơ quản lý thi công đối với phần việc do mình thực hiện.

12. Quản lý an toàn lao động

Người phụ trách an toàn lao động của nhà thầu có trách nhiệm:

• Triển khai và thường xuyên rà soát kế hoạch an toàn lao động;
• Hướng dẫn người lao động nhận diện nguy cơ, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ;
• Giám sát việc tuân thủ quy định an toàn trên công trường;
• Kịp thời xử lý vi phạm, quyết định tạm dừng thi công hoặc đình chỉ lao động khi có nguy cơ mất an toàn;
• Tham gia ứng cứu, khắc phục tai nạn lao động, sự cố an toàn.

Nhà thầu chính và nhà thầu phụ khác nhau như thế nào?

Trong thực tế đấu thầu, nhà thầu chính và nhà thầu phụ thường dễ bị nhầm lẫn do cùng tham gia thực hiện gói thầu nhưng vai trò, trách nhiệm pháp lý và mối quan hệ với chủ đầu tư hoàn toàn khác nhau. Việc hiểu sai hoặc đánh đồng hai vai trò này có thể dẫn đến những hệ quả không mong muốn, đặc biệt trong khâu ký kết và triển khai hợp đồng.

Do đó, việc hiểu rõ nhà thầu chính và nhà thầu phụ khác nhau như thế nào sẽ giúp quá trình lập hồ sơ dự thầu của doanh nghiệp được chính xác. Đồng thời, hạn chế rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng. 

Để phân biệt nhà thầu chính và nhà thầu phụ, bạn có thể xem chi tiết các tiêu chí so sánh tại bài viết “Nhà thầu phụ là gì? Quy định về hợp đồng thầu phụ”.

FAQs - Những câu hỏi thường gặp về nhà thầu chính

Sau đây là một số câu hỏi thường gặp về nhà thầu chính được DauThau.info tổng hợp, quý doanh nghiệp nên tham khảo để hiểu rõ hơn.

1. Nhà thầu chính trong xây dựng là ai?

Căn cứ vào khoản 11 Điều 2 Nghị định 37/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng có hiệu lực từ ngày 15/06/2015 và vẫn còn hiệu lực đến thời điểm hiện tại thì: “Nhà thầu chính là nhà thầu trực tiếp ký kết hợp đồng xây dựng với chủ đầu tư xây dựng.” 

Ngoài ra, căn cứ vào khoản 26 Điều 3 Luật Xây dựng có nêu rõ: “Nhà thầu chính trong hoạt động xây dựng (sau đây gọi là nhà thầu chính) là nhà thầu giao kết hợp đồng xây dựng trực tiếp với chủ đầu tư.”

Tóm lại, nhà thầu chính trong xây dựng là tổ chức, cá nhân hoặc liên danh các tổ chức, cá nhân trực tiếp ký hợp đồng xây dựng với chủ đầu tư để thực hiện một phần hoặc toàn bộ công việc của dự án đầu tư xây dựng.

2. Nhà thầu chính có được ký hợp đồng xây dựng với nhà thầu phụ không?

Căn cứ vào khoản 3 Điều 3 Nghị định 37/2015/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng có hiệu lực từ ngày 15/06/2015 thì:

• Nhà thầu phụ là nhà thầu ký kết hợp đồng xây dựng với nhà thầu chính hoặc tổng thầu.
• Bên nhận thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính khi bên giao thầu là chủ đầu tư; là nhà thầu phụ khi bên giao thầu là tổng thầu hoặc nhà thầu chính.

Ngoài ra, theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 37/2015/NĐ-CP có quy định: 

“Tổng thầu, nhà thầu chính được ký hợp đồng với một hoặc một số nhà thầu phụ, nhưng các nhà thầu phụ này phải được chủ đầu tư chấp thuận, các hợp đồng thầu phụ này phải thống nhất, đồng bộ với hợp đồng thầu chính đã ký với chủ đầu tư. Tổng thầu, nhà thầu chính phải chịu trách nhiệm với chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng các công việc đã ký kết, kể cả các công việc do nhà thầu phụ thực hiện.”

Bên cạnh đó, Điều 47 Nghị định 37/2015/NĐ-CP cũng quy định rõ về hợp đồng thầu phụ, trong đó:

“Tổng thầu, nhà thầu chính chỉ được ký hợp đồng thầu phụ đúng với năng lực hành nghề, năng lực hoạt động của nhà thầu phụ; không được giao lại toàn bộ công việc theo hợp đồng cho nhà thầu phụ thực hiện; và phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, sai sót của mình và các công việc do các nhà thầu phụ thực hiện.”

Như vậy, nhà thầu chính hoàn toàn được phép ký hợp đồng xây dựng với nhà thầu phụ để thực hiện một phần công việc của gói thầu, nhưng phải đảm bảo các điều kiện về năng lực của nhà thầu phụ, được chủ đầu tư chấp thuận và không được giao lại toàn bộ công việc cho nhà thầu phụ. Nhà thầu chính vẫn phải chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về toàn bộ phần việc đã ký kết, kể cả phần việc do nhà thầu phụ thực hiện.

3. Nhà thầu chính có thể giao cho nhà thầu phụ bao nhiêu phần trăm khối lượng công việc của gói thầu?

Căn cứ vào khoản 2 Điều 141 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, có quy định về việc nhà thầu được ký kết hợp đồng với các nhà thầu phụ cũng tương tự như quy định trước đó, cụ thể:

“Nhà thầu được ký kết hợp đồng với các nhà thầu phụ trong danh sách các nhà thầu phụ nêu trong hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hoặc ký với nhà thầu phụ được chủ đầu tư chấp thuận để tham gia thực hiện công việc xây lắp; tư vấn; phi tư vấn; dịch vụ liên quan của gói thầu cung cấp hàng hóa; công việc thuộc gói thầu hỗn hợp. Việc sử dụng nhà thầu phụ sẽ không làm thay đổi các nghĩa vụ của nhà thầu.”

Ngoài ra, theo điểm a khoản 2 Điều 99 Nghị định 95/2020/NĐ-CP có quy định:

“Nhà thầu chính được ký kết hợp đồng với các nhà thầu phụ trong danh sách các nhà thầu phụ nêu trong hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất. Việc sử dụng nhà thầu phụ sẽ không làm thay đổi các nghĩa vụ của nhà thầu chính. Nhà thầu chính phải chịu trách nhiệm về khối lượng, chất lượng, tiến độ và các trách nhiệm khác đối với phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện;”

Như vậy, pháp luật không quy định cụ thể tỷ lệ phần trăm tối đa khối lượng công việc của gói thầu mà nhà thầu chính được giao cho nhà thầu phụ, trừ trường hợp hợp đồng EPC trước đây từng có quy định nhưng đã hết hiệu lực.

Việc sử dụng nhà thầu phụ phải tuân thủ các điều kiện về danh sách nhà thầu phụ, sự chấp thuận của chủ đầu tư và nhà thầu chính phải chịu trách nhiệm về toàn bộ phần việc do nhà thầu phụ thực hiện.

4. Nhà thầu vừa là nhà thầu chính, vừa là nhà thầu phụ cho nhà thầu khác trong 01 gói thầu có được không?

Căn cứ theo khoản 27 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023, có quy định như sau:

“Nhà thầu phụ là tổ chức, cá nhân ký hợp đồng với nhà thầu để tham gia thực hiện công việc xây lắp; tư vấn; phi tư vấn; dịch vụ liên quan của gói thầu cung cấp hàng hóa; công việc thuộc gói thầu hỗn hợp.”

Đồng thời, theo điểm đ khoản 3 Điều 26 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, có quy định:

"đ) Không có tên trong hai hoặc nhiều hồ sơ dự thầu với tư cách là nhà thầu độc lập hoặc thành viên trong liên danh;".

Như vậy, một nhà thầu không được đồng thời vừa là nhà thầu chính (hoặc thành viên liên danh nhà thầu chính) vừa là nhà thầu phụ cho nhà thầu khác trong cùng một gói thầu. Nếu nhà thầu đã tham gia với tư cách nhà thầu chính hoặc thành viên liên danh thì không được tham gia với tư cách nhà thầu phụ cho nhà thầu khác trong cùng gói thầu đó và ngược lại.

Tìm hiểu thêm câu trả lời của chuyên gia cho tình huống này TẠI ĐÂY

Trường hợp cần giải đáp các tình huống phát sinh trong quá trình đấu thầu, quý doanh nghiệp có thể truy cập vào Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ đấu thầu (Support Center) của Hệ sinh thái Đấu Thầu để nhận được giải đáp từ AI Tư vấn Đấu Thầu (xem hướng dẫn sử dụng TẠI ĐÂY) hoặc Chuyên gia đấu thầu.

Lời kết

Tóm lại, nhà thầu chính giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ quá trình đấu thầu và thực hiện hợp đồng, từ lập hồ sơ dự thầu, tổ chức thi công đến chịu trách nhiệm cuối cùng trước chủ đầu tư về tiến độ, chất lượng và hiệu quả của gói thầu. Việc hiểu đúng khái niệm, quyền và nghĩa vụ của nhà thầu chính không chỉ giúp doanh nghiệp tham gia đấu thầu đúng quy định pháp luật mà còn hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Trường hợp cần được hỗ trợ cung cấp các giải pháp phần mềm liên quan đến lĩnh vực đấu thầu hoặc tư vấn liên quan đến tình huống đấu thầu, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: contact@dauthau.asia
• Kênh chat: m.me/dauthau.info
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong