Nhà thầu nợ thuế có được tham gia các gói thầu mới?

Nợ thuế là gì?

Nợ thuế là các khoản tiền thuế; phí, lệ phí; các khoản thu từ đất; thu từ khai thác tài nguyên khoáng sản và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý thu theo quy định của pháp luật (gọi chung là tiền thuế) nhưng đã hết thời hạn quy định mà người nộp thuế chưa nộp vào ngân sách nhà nước.

Nhà thầu bị nợ thuế có được tham gia gói thầu mới?

Câu hỏi khách hàng: “Nhà thầu có được tham gia các gói thầu mới khi đang nợ thuế?”. Chuyên gia DauThau.info trả lời: Theo khoản c Điểm 1 Điều 5 Luật đấu thầu 2023, nhà thầu tham dự thầu có tư cách hợp lệ khi: 

“c) Không đang trong quá trình thực hiện thủ tục giải thể hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác; không thuộc trường hợp mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản”

Mặt khác, căn cứ khoản 1 Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP, tùy theo mức độ vi phạm mà áp dụng hình thức cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với tổ chức, cá nhân, cụ thể như sau:

“1. Thời gian cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm, bao gồm cả cá nhân thuộc chủ đầu tư, tổ chuyên gia, tổ thẩm định:

a) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 03 năm đến 05 năm đối với một trong các hành vi vi phạm các khoản 1, 2, 4 và điểm a khoản 3 Điều 16 của Luật Đấu thầu;

b) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 01 năm đến 03 năm đối với một trong các hành vi vi phạm điểm b, điểm c khoản 3; khoản 5; điểm g, i và l khoản 6; khoản 8; khoản 9 Điều 16 của Luật Đấu thầu;

c) Cấm tham gia hoạt động đấu thầu từ 06 tháng đến 01 năm đối với một trong các hành vi vi phạm các điểm a, b, c, d, đ, e khoản 6 và khoản 7 Điều 16 của Luật Đấu thầu;

Đối với nhà thầu liên danh, việc cấm tham gia hoạt động đấu thầu áp dụng với tất cả thành viên liên danh khi một hoặc một số thành viên liên danh vi phạm quy định tại Điều 16 của Luật Đấu thầu, trừ trường hợp: thành viên liên danh vi phạm quy định tại điểm c khoản 3, khoản 4, các điểm b, c, d, đ khoản 5, các điểm a, b, c, d, đ, e, g khoản 6, khoản 7, điểm a, điểm b khoản 8 Điều 16 của Luật Đấu thầu thì chỉ cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với thành viên đó mà không cấm tham gia hoạt động đấu thầu đối với các thành viên còn lại.”

Như vậy, nợ thuế không phải là hành vị bị cấm trong đấu thầu và cũng không làm ảnh hưởng đến tư cách hợp lệ của nhà thầu. Chỉ khi nhà thầu đang nợ thuế vi phạm một trong số những trường hợp theo Điều 133 Nghị định 214/2025/NĐ-CP thì nhà thầu mới bị cấm tham gia đấu thầu. 

Tuy nhiên, nợ thuế và đang bị cưỡng chế thuế có thể liên quan đến các vấn đề khác trong đánh giá năng lực kinh nghiệm của nhà thầu (năng lực tài chính) và rất dễ rơi vào trường hợp không đạt yêu cầu hoặc không cung cấp được các giấy tờ cần thiết liên quan đến chứng minh năng lực tài chính. Vì vậy, để giúp cho các cuộc đấu thầu được hiệu quả, tránh được tình trạng nợ thuế, cưỡng chế thuế nhà thầu cần nghiêm chỉnh chấp hành các quy định của pháp luật về nộp thuế. 

Nhà thầu nợ thuế có thể bị ảnh hưởng như thế nào khi tham gia đấu thầu?

Mặc dù pháp luật hiện hành không quy định nhà thầu nợ thuế sẽ bị cấm tham gia đấu thầu, tuy nhiên trên thực tế việc nợ thuế vẫn có thể ảnh hưởng đáng kể đến quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, đặc biệt là đối với các tiêu chí liên quan đến năng lực tài chính và khả năng thực hiện hợp đồng. Trong nhiều trường hợp, đây còn là yếu tố khiến chủ đầu tư cân nhắc về mức độ ổn định và uy tín của nhà thầu.

Ảnh hưởng đến đánh giá năng lực tài chính

Trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu, năng lực tài chính là một trong những tiêu chí quan trọng để xem xét khả năng thực hiện gói thầu của nhà thầu. Việc doanh nghiệp đang nợ thuế có thể khiến các chỉ số tài chính bị ảnh hưởng, từ đó làm giảm mức độ đánh giá của chủ đầu tư.

Một số vấn đề có thể phát sinh gồm:

• Báo cáo tài chính thể hiện tình trạng tài chính thiếu ổn định;

• Dòng tiền doanh nghiệp gặp khó khăn hoặc mất cân đối;

• Khoản nợ phải trả lớn, làm tăng áp lực tài chính;

• Nguy cơ bị đánh giá là có rủi ro tài chính cao trong quá trình thực hiện hợp đồng.

Đặc biệt, đối với các gói thầu có giá trị lớn hoặc yêu cầu cao về năng lực tài chính, việc doanh nghiệp đang bị nợ thuế hoặc cưỡng chế thuế có thể khiến chủ đầu tư thận trọng hơn khi xem xét hồ sơ dự thầu.

Khó khăn khi cung cấp tài liệu chứng minh năng lực

Bên cạnh các chỉ số tài chính, nhiều hồ sơ mời thầu còn yêu cầu nhà thầu cung cấp các tài liệu chứng minh tình hình tài chính và việc thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Khi đang nợ thuế, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc hoàn thiện các giấy tờ này.

Một số tài liệu thường bị ảnh hưởng gồm:

• Giấy xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế;

• Hồ sơ kiểm toán tài chính;

• Sao kê tài khoản ngân hàng;

• Văn bản xác nhận khả năng tài chính từ ngân hàng.

Trong trường hợp không cung cấp được đầy đủ tài liệu theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, nhà thầu có thể bị đánh giá không đáp ứng yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm.

Nguy cơ bị đánh giá thiếu năng lực thực hiện hợp đồng

Ngoài yếu tố pháp lý, tình trạng nợ thuế còn có thể làm phát sinh tâm lý lo ngại từ phía chủ đầu tư hoặc bên mời thầu về khả năng triển khai thực tế của nhà thầu.

Thông thường, chủ đầu tư có thể lo ngại các vấn đề như:

• Nhà thầu mất khả năng thanh toán trong quá trình thực hiện hợp đồng;

• Thi công chậm tiến độ do thiếu nguồn vốn;

• Phát sinh tình trạng nợ lương, nợ bảo hiểm người lao động;

• Không đủ năng lực tài chính để duy trì việc triển khai gói thầu.

Do đó, mặc dù nợ thuế không phải là căn cứ trực tiếp để cấm tham gia đấu thầu, nhưng đây vẫn là yếu tố có thể ảnh hưởng lớn đến khả năng cạnh tranh và cơ hội trúng thầu của doanh nghiệp.

Nhà thầu cần làm gì để hạn chế rủi ro khi đang nợ thuế?

Dù pháp luật không quy định nhà thầu nợ thuế sẽ bị cấm tham gia đấu thầu, tuy nhiên tình trạng này vẫn có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá hồ sơ dự thầu. Do đó, nhà thầu cần thực hiện các công việc sau đây để hạn chế rủi ro nợ thuế, cụ thể:

• Chủ động xử lý các khoản nợ thuế: Nhà thầu nên thường xuyên rà soát nghĩa vụ thuế và sớm xử lý các khoản nợ còn tồn đọng để tránh bị cưỡng chế thuế hoặc phát sinh thêm tiền chậm nộp, ảnh hưởng đến hoạt động đấu thầu.

• Chuẩn bị hồ sơ tài chính minh bạch, đầy đủ: Doanh nghiệp cần cung cấp đầy đủ báo cáo tài chính, tài liệu chứng minh năng lực tài chính và khả năng thanh toán nhằm tạo sự tin tưởng với chủ đầu tư trong quá trình đánh giá hồ sơ dự thầu.

• Theo dõi thường xuyên tình trạng pháp lý doanh nghiệp: Nhà thầu nên chủ động kiểm tra tình trạng nợ thuế, cưỡng chế thuế và các nghĩa vụ tài chính khác để kịp thời xử lý, hạn chế rủi ro ảnh hưởng đến quá trình tham gia đấu thầu.

Tóm lại, nhà thầu nợ thuế vẫn có thể tham gia các gói thầu mới, tuy nhiên tình trạng này có thể ảnh hưởng đến việc đánh giá năng lực tài chính và uy tín doanh nghiệp. Vì vậy, nhà thầu cần chủ động thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và chuẩn bị hồ sơ tài chính minh bạch khi tham gia đấu thầu. 

Trường hợp cần giải đáp các tình huống phát sinh trong quá trình tham gia đấu thầu, Quý doanh nghiệp có thể truy cập vào Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ đấu thầu (Support Center) của Hệ sinh thái Đấu Thầu, đặt câu hỏi để nhận được giải đáp từ AI Tư vấn Đấu Thầu (xem hướng dẫn sử dụng TẠI ĐÂY) hoặc Chuyên gia đấu thầu.

Nếu còn gặp vướng mắc về vấn đề Nhà thầu nợ thuế và cần đặt câu hỏi hỗ trợ lên Support Center, xin vui lòng liên hệ qua các kênh sau:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net       

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690     

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: contact@dauthau.asia

• Kênh chat: m.me/dauthau.info       

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong