Mua sắm tài sản công là gì? Quy định mua sắm tài sản công mới nhất hiện nay

Mua sắm tài sản công là gì?

Mua sắm tài sản công là quá trình cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập… sử dụng ngân sách nhà nước hoặc các nguồn vốn công khác để mua sắm máy móc, trang thiết bị, phương làm việc và các loại tài sản khác nhằm duy trì hoạt động thường xuyên.

Căn cứ tại điểm a khoản 1 Điều 2 Luật Đấu Thầu 2023 có quy định:
1. Hoạt động lựa chọn nhà thầu có sử dụng vốn ngân sách nhà nước theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, vốn từ nguồn thu hợp pháp theo quy định của pháp luật của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập để:

a) Thực hiện dự án đầu tư, dự toán mua sắm của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, đơn vị thuộc lực lượng vũ trang nhân dân, đơn vị sự nghiệp công lập và các tổ chức, cá nhân khác;

Theo đó, mua sắm tài sản công không chỉ là hoạt động mua sắm thông thường mà còn là hoạt động lựa chọn nhà thầu có sử dụng vốn nhà nước, chịu sự điều chỉnh trực tiếp của Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Dưới đây là các đặc điểm chính của hoạt động mua sắm tài sản công:

• Đối tượng thực hiện: Các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập (trường học, bệnh viện công), đơn vị vũ trang nhân dân và các tổ chức sử dụng vốn nhà nước.
• Nguồn vốn: Chủ yếu từ ngân sách nhà nước, nguồn thu từ phí, lệ phí được để lại hoặc các nguồn quỹ hợp pháp khác của đơn vị.
• Mục đích: Phục vụ công tác quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công cho người dân hoặc đảm bảo an ninh, quốc phòng.
• Hình thức thực hiện: Thường thông qua các hình thức như đấu thầu rộng rãi, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp hoặc mua sắm tập trung để đảm bảo tính minh bạch và tiết kiệm.

Quy định mua sắm tài sản công mới nhất hiện nay

Căn cứ tại Điều 31 Luật quản lý, sử dụng tài sản công 2017 quy định mua sắm tài sản công như sau:

Điều 31. Mua sắm tài sản công phục vụ hoạt động của cơ quan nhà nước

1. Việc mua sắm trụ sở làm việc và tài sản công khác được áp dụng trong trường hợp cơ quan nhà nước chưa có tài sản hoặc còn thiếu tài sản so với tiêu chuẩn, định mức nhưng Nhà nước không có tài sản để giao và không thuộc trường hợp được thuê, khoán kinh phí sử dụng tài sản công.

2. Việc mua sắm tài sản công được thực hiện theo phương thức mua sắm tập trung hoặc mua sắm phân tán.

3. Phương thức mua sắm tập trung được áp dụng bắt buộc đối với tài sản thuộc danh mục tài sản mua sắm tập trung theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Đối với tài sản không thuộc danh mục tài sản mua sắm tập trung nhưng nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhu cầu mua sắm tài sản cùng loại thì có thể thống nhất gộp thành một gói thầu để giao cho một trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị mua sắm hoặc giao cho đơn vị mua sắm tập trung thực hiện việc mua sắm.

4. Việc lựa chọn nhà thầu cung cấp tài sản được thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Như vậy, việc mua sắm tài sản công chỉ được thực hiện khi đáp ứng đầy đủ điều kiện theo tiêu chuẩn, định mức và phải tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật. 

Tùy từng loại tài sản và nhu cầu thực tế, cơ quan, đơn vị có thể áp dụng phương thức mua sắm tập trung hoặc mua sắm phân tán, trong đó mua sắm tập trung là bắt buộc đối với các tài sản thuộc danh mục theo quy định. Đồng thời, việc lựa chọn nhà thầu cung cấp tài sản công phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục của pháp luật về đấu thầu nhằm bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách nhà nước.

Các hình thức và phương thức mua sắm tài sản công

Căn cứ quy định của pháp luật về đấu thầu và quản lý, sử dụng tài sản công, việc mua sắm tài sản công được thực hiện thông qua các hình thức và phương thức lựa chọn nhà thầu phù hợp với giá trị, tính chất của từng gói mua sắm.

Các hình thức mua sắm tài sản công

Tùy từng trường hợp cụ thể và căn cứ quy định của pháp luật về đấu thầu, mua sắm tài sản công có thể được thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau. Dưới đây là một số hình thức lựa chọn nhà thầu phổ biến:

• Đấu thầu rộng rãi: Là hình thức phổ biến, áp dụng khi không có hạn chế về số lượng nhà thầu tham dự, bảo đảm tính cạnh tranh, công khai và minh bạch.
• Đấu thầu hạn chế: Áp dụng đối với các gói mua sắm có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc tính đặc thù, chỉ một số nhà thầu đáp ứng năng lực, kinh nghiệm.
• Chào hàng cạnh tranh: Thường áp dụng cho các gói mua sắm có giá trị nhỏ, hàng hóa thông dụng, kỹ thuật đơn giản.
• Chỉ định thầu: Áp dụng trong các trường hợp đặc biệt theo quy định của pháp luật, phải đáp ứng đầy đủ điều kiện và được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Mua sắm trực tiếp: Thực hiện khi đáp ứng điều kiện về tương tự gói thầu đã trúng trước đó, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí.
• Tự thực hiện: Áp dụng khi cơ quan, đơn vị có đủ năng lực để tự thực hiện việc mua sắm theo quy định.
• …
   

Việc lựa chọn hình thức mua sắm phải phù hợp với kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Các phương thức mua sắm tài sản công

Bên cạnh hình thức, pháp luật đấu thầu còn quy định các phương thức lựa chọn nhà thầu trong mua sắm tài sản công, bao gồm:

• Phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ: Nhà thầu nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật và tài chính trong cùng một túi hồ sơ.
• Phương thức một giai đoạn hai túi hồ sơ: Hồ sơ kỹ thuật và hồ sơ tài chính được nộp riêng biệt, giúp tăng tính khách quan trong đánh giá.
• Phương thức hai giai đoạn một túi hồ sơ: Áp dụng đối với các gói thầu chưa xác định được chính xác các yêu cầu kỹ thuật cụ thể, đầy đủ cho gói thầu tại thời điểm tổ chức đấu thầu.
• Phương thức hai giai đoạn hai túi hồ sơ: Áp dụng đối với các gói mua sắm phức tạp, yêu cầu cao về kỹ thuật, cần làm rõ yêu cầu trước khi chào giá chính thức.

Việc lựa chọn phương thức mua sắm phải bảo đảm phù hợp với quy mô, tính chất của gói mua sắm tài sản công và yêu cầu quản lý, sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước.

FAQ - Những câu hỏi thường gặp về mua sắm tài sản công

Dưới đây là phần tổng hợp các câu hỏi thường gặp về mua sắm tài sản công, bạn có thể tham khảo! Nếu cần được hỗ trợ thêm, bạn truy cập vào Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ đấu thầu (Support Center) của Hệ sinh thái Đấu Thầu để nhận được giải đáp từ AI Tư vấn Đấu Thầu (xem hướng dẫn sử dụng TẠI ĐÂY) hoặc Chuyên gia đấu thầu.

1. Mua sắm tài sản công có bắt buộc phải thực hiện đấu thầu không?

Chuyên gia DauThau.info trả lời: Không phải mọi hoạt động mua sắm tài sản công đều bắt buộc phải tổ chức lựa chọn nhà thầu theo Luật Đấu thầu.

• Việc mua sắm tài sản công nói chung phải thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu, tức là phải tổ chức lựa chọn nhà thầu (đấu thầu).
• Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải đấu thầu rộng rãi, mà có thể áp dụng các hình thức khác như đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, chào hàng cạnh tranh, mua sắm trực tiếp, tự thực hiện, lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt nếu đáp ứng điều kiện luật định.
• Việc lựa chọn hình thức nào phải căn cứ vào tính chất, quy mô, điều kiện cụ thể của từng gói thầu và quy định của pháp luật về đấu thầu.

2. Mua sắm tài sản công dưới 100 triệu áp dụng hình thức đấu thầu nào?

AI Tư Vấn Đấu Thầu trả lời: Theo điểm m khoản 1 Điều 23 Luật Đấu thầu 2023 (được sửa đổi, bổ sung bởi điểm c khoản 7 Điều 4 Luật số 57/2024/QH15) quy định:

Chỉ định thầu được áp dụng đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá gói thầu không quá 300 triệu đồng; gói thầu thuộc dự án có giá gói thầu không quá 500 triệu đồng đối với gói thầu dịch vụ tư vấn, không quá 01 tỷ đồng đối với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp; gói thầu lập nhiệm vụ quy hoạch có giá gói thầu không quá 500 triệu đồng.

Như vậy, đối với gói thầu mua sắm tài sản công dưới 100 triệu đồng, có thể áp dụng hình thức chỉ định thầu (nếu đáp ứng điều kiện về hạn mức và các điều kiện khác theo quy định tại Điều 23 Luật Đấu thầu).

XEM THÊM: Mua sắm dưới 300 triệu đồng nên sử dụng hình thức nào?

3. Mua sắm tài sản công có phải ưu tiên hàng hóa trong nước không?

Chuyên gia DauThau.info trả lời: Căn cứ quy định tại điểm e khoản 3 Điều 10 Luật Đấu thầu 2023 thì: 

e) Đối với gói thầu mua sắm hàng hóa tổ chức đấu thầu trong nước mà có ít nhất 03 hãng sản xuất cho 01 mặt hàng xuất xứ trong nước đáp ứng về kỹ thuật, chất lượng, giá thì chủ đầu tư quyết định việc yêu cầu nhà thầu chào hàng hoá xuất xứ trong nước đối với mặt hàng này.

Như vậy, mua sắm tài sản công không bắt buộc trong mọi trường hợp phải ưu tiên hàng hóa trong nước. Tuy nhiên, đối với gói thầu mua sắm hàng hóa tổ chức đấu thầu trong nước mà trên thị trường có từ 03 hãng sản xuất cho 01 mặt hàng xuất xứ trong nước đáp đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng và giá, chủ đầu tư được quyền quyết định yêu cầu nhà thầu chào hàng hóa xuất xứ trong nước đối với mặt hàng đó.

XEM THÊM: Quy định mới về xuất xứ hàng hóa khi tham dự thầu

Lời kết

Mua sắm tài sản công là hoạt động sử dụng vốn nhà nước chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật về quản lý tài sản công và đấu thầu. Việc nắm rõ khái niệm, quy định pháp luật, các hình thức, phương thức mua sắm cũng như các vấn đề thường gặp sẽ giúp cơ quan, đơn vị và nhà thầu thực hiện đúng quy định, bảo đảm tính công khai, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng ngân sách nhà nước. DauThau.info sẽ tiếp tục cập nhật và phân tích các quy định mới liên quan đến mua sắm tài sản công để hỗ trợ bạn trong quá trình triển khai thực tế.

Trường hợp cần tìm hiểu thêm về hoạt động mua sắm tài sản công hoặc các vấn đề khác liên quan đến đấu thầu, vui lòng liên hệ với DauThau.info qua:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net 
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690 
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: contact@dauthau.asia
• Kênh chat: m.me/dauthau.info 
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong