Từ 01/01/2026: “Vạch ranh giới mới” của các gói thầu phải đấu thầu quốc tế – Nhà thầu Việt cần chuẩn bị gì?

1. Bản chất của Quyết định 4489/QĐ-BTC

Quyết định 4489/QĐ-BTC không phải là văn bản sửa đổi Luật Đấu thầu, cũng không ban hành thủ tục hay hình thức lựa chọn nhà thầu mới.

Về bản chất, đây là văn bản:

• Thực hiện quy đổi ngưỡng giá gói thầu được quy định trong các Hiệp định FTA (theo SDR, EUR, GBP)
• Sang đồng Việt Nam
• Để áp dụng thống nhất trong hoạt động đấu thầu tại Việt Nam trong giai đoạn 2026–2027

Nói cách khác, Quyết định này đóng vai trò là “mốc kỹ thuật”, giúp xác định ranh giới giữa gói thầu trong nước và gói thầu thuộc phạm vi cam kết quốc tế.

2. Ngưỡng giá FTA có ý nghĩa gì đối với nhà thầu?

Khi giá gói thầu vượt ngưỡng được công bố tại Quyết định 4489/QĐ-BTC, gói thầu đó có thể phải áp dụng các nguyên tắc theo Hiệp định FTA tương ứng, bao gồm:

• Cho phép nhà thầu nước ngoài thuộc các nước thành viên được tham dự
• Áp dụng các nguyên tắc:
  • Không phân biệt đối xử
  • Minh bạch, cạnh tranh
• Hồ sơ mời thầu thường:
  • Chuẩn hóa cao hơn
  • Yêu cầu rõ ràng về năng lực, kinh nghiệm
  • Tiêu chí kỹ thuật chặt chẽ hơn

Đối với nhà thầu, đây là điểm chuyển quan trọng về mức độ cạnh tranh, đặc biệt với các gói thầu quy mô trung bình và lớn.

3. So sánh với ngưỡng áp dụng giai đoạn trước

So với ngưỡng giá áp dụng cho giai đoạn 2024–2025, Quyết định 4489/QĐ-BTC không thay đổi ngưỡng cam kết gốc của các Hiệp định, nhưng có một điểm nhà thầu cần đặc biệt lưu ý:

Ngưỡng tính bằng VND được điều chỉnh theo tỷ giá mới

• Các Hiệp định FTA vẫn quy định ngưỡng bằng:
  • SDR (CPTPP)
  • EUR (EVFTA)
  • GBP (UKVFTA)
• Tuy nhiên, việc quy đổi sang đồng Việt Nam trong giai đoạn 2026–2027 được thực hiện lại theo tỷ giá mới do Bộ Tài chính công bố

Hệ quả là:

• Một số gói thầu:
  • Trước đây chưa vượt ngưỡng FTA
  • Sang giai đoạn 2026–2027 có thể đã vượt ngưỡng
• Giá trị gói thầu không thay đổi, nhưng phạm vi điều chỉnh pháp lý thay đổi

Đây là điểm dễ bị bỏ sót nếu nhà thầu chỉ nhìn vào quy mô gói thầu mà không đối chiếu ngưỡng FTA theo từng giai đoạn.

Bảng ngưỡng giá gói thầu theo Quyết định 4489/QĐ-BTC (VND, giai đoạn 2026–2027)

Giải thích nhanh

• Các ngưỡng trên tương ứng với mốc tiền VNĐ mà từ đó gói thầu thuộc phạm vi điều chỉnh của các Hiệp định FTA như CPTPP, EVFTA, UKVFTA.
• Khi giá trị gói thầu bằng VNĐ bằng hoặc vượt ngưỡng tương ứng, FTA sẽ kích hoạt nghĩa vụ mở cửa thị trường theo cam kết của Việt Nam trong đấu thầu mua sắm công.

4. Một số hiểu nhầm thường gặp

• Gói thầu vượt ngưỡng FTA không đồng nghĩa chắc chắn có nhà thầu nước ngoài tham dự
  Việc tham dự là quyền, không phải nghĩa vụ.
• Không phải mọi gói thầu vượt ngưỡng đều thuộc phạm vi FTA
  Cần đồng thời xem xét:
  • Chủ thể mua sắm
  • Loại hàng hóa, dịch vụ
  • Danh mục cam kết cụ thể của từng Hiệp định
• Việc áp dụng sai ngưỡng có thể dẫn tới rủi ro pháp lý
  Đặc biệt trong việc xác định hình thức đấu thầu, điều kiện tham dự và nội dung hồ sơ mời thầu.

5. Nhà thầu cần chuẩn bị gì từ năm 2026?

Để chủ động trong giai đoạn 2026–2027, nhà thầu nên:

• Theo dõi và cập nhật ngưỡng giá FTA theo từng giai đoạn
• Đánh giá lại khả năng cạnh tranh khi tham dự các gói thầu:
  • Có yếu tố quốc tế
  • Yêu cầu kỹ thuật và pháp lý cao hơn
• Chuẩn bị hồ sơ năng lực, kinh nghiệm theo hướng:
  • Rõ ràng
  • Chuẩn hóa
  • Phù hợp với các gói thầu chịu cam kết FTA

6. Kết luận

Quyết định 4489/QĐ-BTC không làm thay đổi ngay cách thức đấu thầu, nhưng làm thay đổi ranh giới pháp lý của nhiều gói thầu trong giai đoạn 2026–2027.

Việc hiểu đúng và áp dụng đúng ngưỡng giá theo các Hiệp định FTA sẽ giúp nhà thầu:

• Chủ động hơn trong lựa chọn gói thầu
• Giảm rủi ro pháp lý
• Chuẩn bị tốt hơn khi bước vào các gói thầu có mức độ cạnh tranh cao