Điểm mới của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025

Luật Ngân sách nhà nước là gì?

Luật Ngân sách nhà nước là một trong những văn bản pháp luật quan trọng trong hệ thống tài chính công của Việt Nam, quy định việc quản lý, phân bổ và sử dụng nguồn ngân sách của Nhà nước. Việc hiểu rõ khái niệm, vai trò cũng như phạm vi điều chỉnh của Luật Ngân sách nhà nước sẽ giúp cơ quan, tổ chức và cá nhân nắm bắt đúng các nguyên tắc quản lý tài chính công, đảm bảo sử dụng ngân sách minh bạch, hiệu quả và đúng quy định pháp luật.

Khái niệm Luật Ngân sách nhà nước

Luật Ngân sách nhà nước là văn bản pháp luật quy định về việc lập, chấp hành, quản lý, kiểm tra và quyết toán ngân sách nhà nước. Luật này đồng thời xác định trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước nhằm bảo đảm nguồn tài chính phục vụ hoạt động của Nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội.

Vai trò Luật Ngân sách nhà nước

Luật Ngân sách nhà nước đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong hệ thống quản lý tài chính công tại Việt Nam. Không chỉ là căn cứ pháp lý để quản lý các hoạt động thu, chi ngân sách, luật còn góp phần bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực công, tăng cường kỷ luật tài chính và hỗ trợ điều hành phát triển kinh tế - xã hội. 

Dưới đây là những vai trò nổi bật của Luật Ngân sách nhà nước trong quản lý tài chính công.

• Là nền tảng cho quản lý tài chính công: Giúp Nhà nước tổ chức, phân bổ và kiểm soát các nguồn thu, chi ngân sách một cách thống nhất và hiệu quả.
• Bảo đảm kỷ luật và kiểm soát ngân sách:  Thông qua các quy định về lập dự toán, chấp hành, quyết toán và giám sát ngân sách, luật giúp tăng cường kỷ luật tài chính và quản lý ngân sách chặt chẽ hơn.
• Hạn chế thất thoát, lãng phí ngân sách: Góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, tránh tình trạng chi tiêu sai mục đích hoặc kém hiệu quả.
• Hỗ trợ điều tiết kinh tế vĩ mô: Là cơ sở để Chính phủ thực hiện các chính sách tài khóa nhằm ổn định kinh tế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
• Bảo đảm an sinh xã hội và đầu tư phát triển: Tạo nguồn lực cho các hoạt động như giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, đầu tư hạ tầng và duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước.
• Thúc đẩy minh bạch và trách nhiệm giải trình: Tăng cường công khai tài chính, giúp các cơ quan quản lý nâng cao trách nhiệm trong việc sử dụng ngân sách nhà nước.
• Hỗ trợ hiện đại hóa quản lý tài chính công: Phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, góp phần cải tiến quy trình quản lý ngân sách theo hướng hiện đại và minh bạch hơn.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng Luật Ngân sách nhà nước

Luật Ngân sách nhà nước 2025 quy định cụ thể phạm vi điều chỉnh và các đối tượng áp dụng nhằm bảo đảm việc quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước được thực hiện thống nhất, minh bạch và đúng quy định pháp luật. 

Theo đó, luật điều chỉnh toàn bộ hoạt động liên quan đến lập dự toán, chấp hành, kiểm toán, quyết toán, công khai và giám sát ngân sách nhà nước; đồng thời quy định nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan trong lĩnh vực ngân sách nhà nước.

Đối tượng áp dụng của Luật Ngân sách nhà nước 2025 bao gồm: Các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đơn vị sự nghiệp công lập cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thu, chi và quản lý ngân sách nhà nước.

Tổng quan Luật Ngân sách nhà nước 2025

• Tên văn bản: Luật Ngân sách nhà nước 2025
• Số hiệu: Luật số 89/2025/QH15
• Ngày thông qua: 25/06/2025
• Thời điểm có hiệu lực: Áp dụng từ năm ngân sách 2026

Luật Ngân sách nhà nước 2025 được ban hành nhằm thay thế Luật Ngân sách nhà nước 2015, phù hợp với yêu cầu đổi mới quản lý tài chính công và thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội hiện nay.

Về cấu trúc, luật gồm 7 chương và 79 điều, quy định đầy đủ các nội dung liên quan đến quản lý ngân sách nhà nước như: lập dự toán, phân bổ, chấp hành, quyết toán, công khai và giám sát ngân sách.

Việc ban hành luật mới xuất phát từ nhu cầu tăng cường phân cấp quản lý ngân sách, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công, đẩy mạnh công khai minh bạch và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tài chính công. Đồng thời, luật cũng hướng đến mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý ngân sách và nâng cao trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước.

Những điểm mới nổi bật của Luật Ngân sách nhà nước 2025

Luật Ngân sách nhà nước 2025 có nhiều điểm mới quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, tăng tính minh bạch và phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số hiện nay, cụ thể:

1. Điều chỉnh hệ thống ngân sách theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Luật Ngân sách nhà nước 2025 đã sửa đổi quy định về hệ thống ngân sách nhà nước tại Điều 6 theo hướng bỏ cấp huyện, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau khi sắp xếp đơn vị hành chính. Theo đó, hệ thống ngân sách nhà nước gồm ngân sách trung ương, ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã.

2. Bổ sung nhiệm vụ chi cho khoa học công nghệ và chuyển đổi số

Tại Điều 39, Luật Ngân sách nhà nước 2025 đã bổ sung nhiệm vụ chi cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong nội dung chi của ngân sách địa phương. Quy định này nhằm ưu tiên nguồn lực ngân sách cho phát triển công nghệ và thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

3. Mở rộng phạm vi nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước

Theo Điều 40, Luật 2025 mở rộng phạm vi các nhiệm vụ được bố trí từ cả nguồn chi đầu tư công và chi thường xuyên. Các nhiệm vụ được bổ sung gồm giải phóng mặt bằng, tái định cư, chuẩn bị đầu tư, quy hoạch và các dự án sử dụng vốn ODA. Ngoài ra, luật còn cho phép quỹ dự trữ tài chính cấp tỉnh tạm ứng cho các dự án hạ tầng quan trọng để hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ thực hiện.

4. Đổi mới cơ chế phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi

Luật Ngân sách nhà nước 2025 đã sửa đổi Điều 9 và Điều 36 theo hướng tăng tính chủ động cho địa phương nhưng vẫn bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương. Đồng thời, luật quy định rõ tỷ lệ điều tiết của một số khoản thu giữa trung ương và địa phương như thuế giá trị gia tăng, tiền sử dụng đất và tiền cấp quyền khai thác tài nguyên.

5. Tăng quyền tự chủ cho địa phương trong quản lý ngân sách

Tại các Điều 7, 9, 31 và 32, Luật 2025 đã mở rộng quyền hạn cho HĐND và UBND các cấp trong việc quyết định thu, chi và điều hành ngân sách địa phương. Luật cũng bỏ một số quy định liên quan đến thời kỳ ổn định ngân sách, điều chỉnh mức dư nợ vay của chính quyền địa phương và cho phép địa phương chủ động hơn trong xử lý các nhiệm vụ ngân sách cấp bách.

6. Rút ngắn thời gian và đơn giản hóa thủ tục ngân sách

Luật Ngân sách nhà nước 2025 sửa đổi các quy định tại Điều 46, Điều 71 và Điều 72 theo hướng rút ngắn thời gian lập dự toán, giao dự toán và quyết toán ngân sách. Đồng thời, luật cũng quy định rõ các mốc thời gian phê chuẩn quyết toán ngân sách ở từng cấp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước.

So sánh Luật Ngân sách nhà nước 2025 và 2015

Luật Ngân sách nhà nước 2025 có nhiều thay đổi đáng chú ý so với Luật Ngân sách nhà nước 2015, đặc biệt ở cơ chế phân cấp ngân sách, quản lý thu, chi và tăng quyền chủ động cho địa phương. 

Dưới đây là bảng so sánh một số điểm khác biệt nổi bật giữa hai luật này, cụ thể: 

Cách tìm kiếm các gói thầu thuộc vốn ngân sách nhà nước

Hiện nay, nguồn vốn ngân sách nhà nước được sử dụng trong nhiều hoạt động đầu tư, mua sắm và cung cấp dịch vụ công, qua đó hình thành nhiều gói thầu đa dạng ở các lĩnh vực khác nhau. Đây cũng là nhóm gói thầu thu hút nhiều doanh nghiệp nhờ quy mô thị trường lớn và nhu cầu triển khai thường xuyên.

Bên cạnh việc tìm hiểu các quy định của Luật Ngân sách nhà nước 2025, nhiều tổ chức và doanh nghiệp còn chú trọng tra cứu các gói thầu để tìm kiếm cơ hội phù hợp. 

Do đó, để tìm kiếm các gói thầu sử dụng vốn ngân sách nhà nước phù hợp, Quý doanh nghiệp có thể sử dụng phần mềm DauThau.info theo 2 cách sau: 

Cách 1: Tìm kiếm bằng bộ lọc

Truy cập vào trang chủ website DauThau.info, tại mục Tìm kiếm thông tin, người dùng nhập từ khóa vào ô Từ khóa chính “ngân sách nhà nước”, chọn Khoảng thời gian công bố, rồi nhấn Tìm kiếm. 

Trường hợp muốn tìm kiếm nâng cao, người dùng nhấn Click để tìm kiếm nâng cao, sau đó nhập các trường thông tin vào form bao gồm: Từ khóa bổ sung, Không chứa từ, Nơi thực hiện, Tiền đảm bảo,.... rồi nhấn Tìm kiếm. 

Cách 2: Tìm kiếm bằng AI

Nhấn tab Tìm kiếm bằng AI, nhập yêu cầu vào ô mô tả rồi nhấn Gửi. Phần mềm sẽ trả kết quả theo yêu cầu tìm kiếm. 

Kết quả phần mềm trả về cùng một danh sách các gói thầu thuộc nguồn vốn ngân sách nhà nước khi tìm kiếm theo cách 1 hoặc cách 2:

Để chủ động cập nhật các gói thầu sử dụng vốn ngân sách nhà nước phù hợp với năng lực của doanh nghiệp, Quý doanh nghiệp có thể tham khảo gói phần mềm VIP1 của DauThau.info. Gói VIP1 hỗ trợ tìm kiếm, sàng lọc thông tin thầu theo nhu cầu và gửi thông báo qua email theo nhiều khung thời gian linh hoạt, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian tra cứu và nhanh chóng tiếp cận các cơ hội đấu thầu phù hợp.

Đăng ký gói phần mềm VIP1 ngay hôm nay để cập nhật thông tin thầu nhanh chóng, chính xác, giúp doanh nghiệp không bỏ lỡ gói thầu phù hợp.

Lời kết

Luật Ngân sách nhà nước 2025 được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho việc quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước hiệu quả, minh bạch và phù hợp hơn với bối cảnh phát triển mới. Việc nắm rõ các điểm mới của luật không chỉ giúp cơ quan, tổ chức thực hiện đúng quy định mà còn hỗ trợ doanh nghiệp chủ động hơn trong việc theo dõi, tiếp cận các hoạt động đầu tư, mua sắm công sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Trường hợp cần hỗ trợ tra cứu thông tin thầu hoặc tìm kiếm các gói thầu liên quan đến Luật ngân sách nhà nước, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: [email protected]
• Kênh chat: m.me/dauthau.info
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong