Số thông báo mời thầu thấp kỷ lục, điều gì đang diễn ra?

Những con số biết nói

Nhìn vào những con số thống kê thực tế từ Quý I/2026, chúng ta đang thấy một bức tranh thị trường đầy biến động với những chỉ số chưa từng có trong vài năm trở lại đây. Số liệu thống kê từ trang DauThau.asia thể hiện ở biểu đồ dưới đây:

Số liệu cho thấy mặc dù số Kế hoạch lựa chọn nhà thầu tăng mạnh, đặc biệt nếu so với cùng kỳ năm 2024 và năm 2023 (mức tăng lần lượt là 61,6% và 72,7%) nhưng số Thông báo mời thầu lại có mức giảm mạnh (so với Quý I/2025 mức giảm 30,6%).

Trên khắp các diễn đàn và Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (e-GP), một bầu không khí lo lắng đang lan tỏa khi các nhà thầu nhận thấy “nguồn việc” dường như đang dần ít đi, trái ngược hoàn toàn với sự sôi động thường thấy của giai đoạn đầu năm. Sự im hơi lặng tiếng bất thường này đang đặt ra một câu hỏi trung tâm đầy nhức nhối: “Liệu đây là tín hiệu cảnh báo cho một giai đoạn suy thoái của thị trường, hay thực chất lại là một bước đệm cần thiết, một khoảng lặng trước khi bước vào một chu kỳ đấu thầu mới chất lượng, minh bạch và quy mô hơn?”. Chúng ta hãy đi tìm nguyên nhân phía dưới bài viết!

Kỷ nguyên của những gói thầu lớn

Phân tích sâu hơn vào bản chất của sự sụt giảm này, chúng ta nhận thấy một xu hướng tất yếu: Thị trường đang chuyển dịch mạnh mẽ từ “số lượng” sang “chất lượng”. Đã qua rồi cái thời các chủ đầu tư thường xuyên chia nhỏ dự án thành nhiều “gói thầu mini” để dễ dàng chỉ định thầu hoặc né tránh các quy trình đấu thầu rộng rãi phức tạp. Đến năm 2026, tư duy quản lý đã thay đổi hoàn toàn. Thay vì dàn trải nguồn lực cho hàng chục thông báo mời thầu lẻ tẻ, các chủ đầu tư hiện nay có xu hướng gom lại thành những “siêu gói thầu” đa ngành. Việc tích hợp nhiều hạng mục vào một gói thầu lớn không chỉ giúp tối ưu hóa công tác quản lý, giảm bớt áp lực hành chính mà còn thu hút được những nhà thầu có năng lực thực thụ.

Song song với đó, sự đẩy mạnh của hình thức đấu thầu tập trung tại các Bộ, ngành và địa phương đang tạo ra một tác động kép lên số liệu thống kê. Khi các nhu cầu mua sắm nhỏ lẻ được hợp nhất thành một đợt mời thầu quy mô quốc gia hoặc quy mô tỉnh, số lượng đầu việc lẻ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tất yếu sẽ đi xuống. Tuy nhiên, đằng sau sự sụt giảm về mặt con số ấy lại là sự bùng nổ về mặt giá trị khi mỗi gói thầu giờ đây mang một trọng trách lớn hơn với ngân sách dự toán tăng vọt. Điều này minh chứng rằng thị trường không hề thu hẹp, mà chỉ đang “thanh lọc” để nhường chỗ cho những cuộc chơi chuyên nghiệp, nơi giá trị thực và năng lực thực thi được đặt lên hàng đầu.

Sự lên ngôi của chỉ định thầu

Một nguyên nhân căn bản nữa phải nói đến đó là sự liên ngôi của chỉ định thầu ngay sau khi được “cởi nút thắt” bằng chính sách khi mà Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP ra đời đã mạnh dạn áp dụng chỉ định thầu theo hướng cởi mở hơn (Xem thêm bài viết của DauThau.INFO: Nhiều điểm mới về chỉ định thầu theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP). Minh chứng rõ hơn cho điều này đó là: Số Kế hoạch lựa chọn nhà thầu vẫn gia tăng đều đặn nhưng số lượng gói thầu được đăng tải lại ít đi như biểu đồ trên đã nêu rõ.

Nếu quan sát thực tiễn, trong năm 2026 tại một số địa phương lớn, ví dụ như Thành phố Hà Nội có rất nhiều công trình hạ tầng kỹ thật, giao thông, giải phóng mặt bằng có giá trị rất lớn được đồng loạt triển khai theo hình thức chỉ định thầu đối với công trình thực hiện theo lệnh khẩn cấp. Đây vốn là những dự án nhiều năm qua với tình trạng kéo dài, thực hiện manh mún hoặc có quy hoạch nhưng chưa triển khai thực hiện.

Tác động từ kinh tế vĩ mô và đầu tư công

Bên cạnh những thay đổi về kỹ thuật đấu thầu, chúng ta không thể bỏ qua tác động cộng hưởng từ các yếu tố kinh tế vĩ mô. Có một sự chuyển dịch rõ rệt trong cơ cấu nguồn vốn đầu tư công năm nay. Thay vì dàn trải ngân sách cho các gói thầu mua sắm nhỏ lẻ hay các dịch vụ tư vấn thường xuyên, Chính phủ đang tập trung dồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược mang tính liên vùng và quốc gia. Sự dịch chuyển này tạo ra một “khoảng trống” về số lượng thông báo mời thầu (TBMT) trên hệ thống nhưng thực chất là để chuẩn bị cho sự bùng nổ của các siêu dự án hạ tầng - nơi một TBMT duy nhất có thể mang giá trị tương đương hàng trăm gói thầu mua sắm cộng lại.

Đồng thời, thị trường đang rơi vào một trạng thái “tâm lý chờ đợi” đầy toan tính. Đầu năm 2026, những biến động về đơn giá nguyên vật liệu đầu vào và chi phí nhân công vẫn đang trong giai đoạn nhạy cảm. Cả chủ đầu tư lẫn các nhà thầu lớn đều đang ở thế “quan sát” để tìm kiếm điểm rơi chi phí tối ưu nhất. Chủ đầu tư không vội vã tung ra các gói thầu lớn khi dự toán chưa bắt kịp giá thị trường, trong khi nhà thầu cũng thận trọng hơn trong việc đăng ký tham gia để tránh rủi ro trượt giá. Chính sự “cân não” này đã tạo nên một khúc lặng trên đồ thị mời thầu, báo hiệu rằng khi các chỉ số vĩ mô ổn định, thị trường sẽ chứng kiến một làn sóng đổ bộ của các gói thầu chất lượng cao trong các Quý tiếp theo

Phân tích tác động

Sự sụt giảm kỷ lục của số lượng thông báo mời thầu (TBMT) không tác động đồng nhất lên mọi đối tượng, mà đang tạo ra một sự phân cực rõ rệt trên thị trường.

• Về phía các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), đây thực sự là một giai đoạn đầy thử thách. Khi các gói thầu nhỏ lẻ, quy mô nhỏ hoặc các dịch vụ tư vấn đơn giản dần ít đi để nhường chỗ cho xu hướng gom thầu, các SMEs đang đối mặt với nguy cơ bị “đứng ngoài cuộc chơi” hoặc chấp nhận tham gia nhưng với biên lợi nhuận mỏng. Với nguồn lực tài chính và kinh nghiệm còn hạn chế, việc tiếp cận các “siêu gói thầu” đa ngành là một bài toán quá sức. Sự “buồn” của nhóm này không chỉ đến từ việc thiếu hụt nguồn việc, mà còn từ áp lực phải thay đổi mô hình hoạt động nếu không muốn bị đào thải.

• Ngược lại, các “ông lớn” trong ngành thầu lại đang đứng trước một vận hội mới để khẳng định vị thế độc tôn. Việc thị trường chuyển hướng sang các dự án hạ tầng chiến lược quy mô lớn, đòi hỏi năng lực tài chính hùng mạnh và giải pháp kỹ thuật phức tạp chính là “sân diễn” lý tưởng cho các Tập đoàn đầu ngành. Đối với họ, số lượng TBMT ít đi không phải là tín hiệu xấu, mà là sự thanh lọc cần thiết để giảm bớt sự cạnh tranh phân mảnh, giúp những đơn vị có đủ thực lực dễ dàng bứt phá và nắm giữ những miếng bánh lớn nhất của nền kinh tế.

Tuy nhiên, trong cái “buồn” của SMEs vẫn le lói những tia hy vọng. Xu hướng này đang thúc đẩy một làn sóng liên danh chiến lược. Để không bị bỏ lại phía sau, các doanh nghiệp nhỏ đang bắt đầu tìm cách “đứng trên vai người khổng lồ” hoặc liên kết lại với nhau để tạo thành một thực thể đủ mạnh, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của kỷ nguyên đấu thầu 4.0. Đồng thời cũng cần có chiến lược để nâng cao năng lực, tối ưu hóa đơn giá để cạnh tranh đồng thời gia tăng sử dụng các công cụ đấu thầu như DauThau.asia.

Bài viết trên mang quan điểm nhận định của DauThau.INFO dự trên dữ liệu thu thập được. DauThau.INFO luôn là nền tảng cung cấp rất nhiều dữ liệu thú vị cho các nhà thầu quan tâm, trường hợp cần tư vấn liên quan đến sản phẩm, vui lòng liên hệ ngay để được hỗ trợ kịp thời:

• Kênh chat: m.me/dauthau.info

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: [email protected]

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong