Thông cáo từ DauThau.info về bài viết đặt vấn đề “xâm phạm bản quyền dữ liệu” của Tạp chí Luật sư Việt Nam

Những ngày gần đây, đơn vị vận hành DauThau.info nhận được thông tin về việc Tạp chí Luật sư Việt Nam đăng tải bài viết có nội dung dễ gây hiểu nhầm và trái với quy định của Luật Đấu thầu và Luật Tiếp cận thông tin. Bài viết có tiêu đề: “Xâm phạm bản quyền báo chí trong kỷ nguyên số: Khi ‘đánh cắp nội dung’ đe dọa nền báo chí chính thống và an ninh thông tin quốc gia”.

Trong bài viết, tác giả đặt câu hỏi liệu DauThau.info có đang “vi phạm bản quyền báo chí và bản quyền dữ liệu” hay không khi khai thác thông tin từ các hệ thống công khai trên Internet.

Chúng tôi cho rằng việc đặt DauThau.info vào cùng ngữ cảnh với hành vi “đánh cắp nội dung” đang dễ tạo ra cách hiểu chưa chính xác về bản chất hoạt động của hệ thống, gây ảnh hưởng tới uy tín của một nền tảng công nghệ đã hoạt động công khai, minh bạch và tuân thủ pháp luật trong nhiều năm qua.

Vì vậy, với trách nhiệm của đơn vị vận hành hệ thống, chúng tôi xin được chính thức làm rõ một số vấn đề pháp lý liên quan.

DauThau.info không phải cơ quan báo chí và không hoạt động theo mô hình “copy nội dung”

Trước hết, cần khẳng định rõ: Công ty cổ phần Hệ sinh thái Đấu Thầu và Phần mềm DauThau.info không phải cơ quan báo chí, không sản xuất tin bài báo chí và cũng không hoạt động theo mô hình tổng hợp bài viết để khai thác quảng cáo hoặc lưu lượng truy cập như các nền tảng tổng hợp tin tức. Trang web www.dauthau.asia là trang thông tin điện tử phục vụ chuyên ngành về đấu thầu chứ không phải trang thông tin điện tử tổng hợp.

Hoạt động cốt lõi của hệ thống là phát triển phần mềm và nền tảng công nghệ phục vụ:

• Tra cứu thông tin đấu thầu;

• Thống kê và liên kết dữ liệu;

• Hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội kinh doanh, đánh giá dự án, đối thủ, đối tác để tham gia vào thị trường mua sắm công.

Nguồn dữ liệu mà hệ thống khai thác đến từ các nguồn dữ liệu công khai của cơ quan nhà nước như:

• Hệ thống mạng đấu thầu Quốc gia (http://muasamcong.mpi.gov.vn) công khai theo quy định tại khoản 1 điều 51 Luật đấu thầu 2023

• Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp: www.dangkykinhdoanh.gov.vn công khai theo quy định tại điều 28 và điều 32 của Luật doanh nghiệp 2020

• Dữ liệu về thuế của doanh nghiệp được cung cấp trên Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế: http://tracuunnt.gdt.gov.vn ... 

• Và các nguồn dữ liệu hợp pháp khác.

Luật Đấu thầu 2023 quy định rõ thông tin đấu thầu phải được công khai

Khoản 1 Điều 51 Luật Đấu thầu 2023 quy định: “Công khai, không hạn chế truy cập, tiếp cận đối với thông tin được đăng tải công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.”

Điều 7 và Điều 8 của Luật cũng quy định rất cụ thể các loại thông tin về đấu thầu và đăng tải thông tin về đấu thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.

Như vậy, việc công khai dữ liệu đấu thầu trên hệ thống quốc gia không phải lựa chọn riêng của bất kỳ cơ quan nào mà là nghĩa vụ pháp lý được luật quy định rõ nhằm bảo đảm:

• Tính minh bạch;

• Cạnh tranh;

• Công khai;

• Hiệu quả trong hoạt động đấu thầu.

Luật Tiếp cận thông tin cho phép công dân tự do tiếp cận thông tin công khai

Việc DauThau.info tiếp cận các dữ liệu công khai cũng dựa trên cơ sở pháp lý của Luật Tiếp cận thông tin 2016.

Cụ thể, Điều 10 của luật này quy định:

“Công dân được tiếp cận thông tin bằng các cách thức sau:

1. Tự do tiếp cận thông tin được cơ quan nhà nước công khai;

2. Yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp thông tin.”

Điều 17 của luật quy định về các thông tin phải được công khai, bao gồm:

“Thông tin phải được công khai rộng rãi theo quy định của pháp luật.”

Đồng thời, điểm a khoản 1 Điều 18 quy định một trong các hình thức công khai thông tin là:

“Đăng tải trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử của cơ quan nhà nước.”

Nói cách khác, bản chất pháp lý của các dữ liệu, thông tin về đấu thầu như thông tin dự án, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thông báo mời thầu, kết quả lựa chọn nhà thầu,... là dữ liệu hành chính công khai theo luật, phục vụ mục tiêu minh bạch hóa hoạt động quản lý nhà nước.

Luật Sở hữu trí tuệ không bảo hộ độc quyền đối với dữ liệu và tin tức sự kiện đơn thuần

Một điểm rất quan trọng mà chúng ta cần phân biệt đó là pháp luật sở hữu trí tuệ bảo hộ “hình thức thể hiện mang tính sáng tạo”, chứ không bảo hộ độc quyền đối với dữ liệu hay sự kiện khách quan.

Khoản 2 Điều 15 Luật Sở hữu trí tuệ quy định các đối tượng không thuộc phạm vi bảo hộ quyền tác giả, bao gồm:

“1. Tin tức thời sự thuần tuý đưa tin. 

2. Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của văn bản đó. 

3. Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu. 

4.[53] Ý tưởng; khẩu hiệu; tên tác phẩm một cách độc lập”

Điều này cho thấy pháp luật đã phân biệt rõ giữa tác phẩm báo chí có tính sáng tạo và thông tin, dữ liệu sự kiện khách quan.

Các dữ liệu, thông tin về đấu thầu công khai về bản chất là dữ liệu hành chính phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước, không phải tác phẩm sáng tạo và không nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Sở hữu trí tuệ. Do vậy, nó không thể được bảo hộ độc quyền như bài viết báo chí hay công trình nghiên cứu.

DauThau.info không “bán lại dữ liệu nhà nước” mà cung cấp nền tảng công nghệ khai thác dữ liệu

Trong bài viết của Tạp chí LSVN có ý kiến cho rằng DauThau.info “chia dữ liệu thành các gói rồi bán lại cho doanh nghiệp”.

Chúng tôi cho rằng cách diễn đạt này chưa phản ánh đúng bản chất hoạt động của hệ thống. Điều mà hàng nghìn khách hàng trả phí cho chúng tôi không phải là “mua quyền xem dữ liệu công khai”, mà là sử dụng:

• Phần mềm khai thác thông tin;

• Công cụ tìm kiếm nâng cao;

• Hệ thống lọc thông tin;

• Cảnh báo tự động;

• Thống kê và liên kết dữ liệu;

• Hạ tầng xử lý dữ liệu;

• Cùng các tiện ích công nghệ phục vụ hoạt động đấu thầu.

Các doanh nghiệp và cá nhân hoàn toàn có thể tự truy cập Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia để xem thông tin miễn phí.

Vai trò của DauThau.info là giúp doanh nghiệp xử lý hiệu quả khối lượng dữ liệu công khai rất lớn này thông qua công nghệ.

Đây cũng là mô hình phổ biến trên thế giới đối với các hệ sinh thái dữ liệu mở (Open Data/Open Government Data).

DauThau.info đã nhiều lần làm việc với cơ quan quản lý và luôn tuân thủ pháp luật

Trong suốt quá trình hoạt động, DauThau.info đã nhiều lần làm việc, trao đổi và giải trình mô hình hoạt động của mình với các cơ quan quản lý nhà nước liên quan.

Hệ thống hoạt động công khai trong nhiều năm, có pháp nhân rõ ràng, có địa chỉ, thông tin doanh nghiệp đầy đủ và luôn chủ động phối hợp với cơ quan quản lý khi có yêu cầu.

Chúng tôi cũng đã nhiều lần điều chỉnh quy trình kỹ thuật vận hành để phù hợp với yêu cầu quản lý trong từng giai đoạn. Ví dụ, đối với dữ liệu đấu thầu, do có yêu cầu từ cơ quan quản lý về việc không sử dụng phần mềm để tiếp cận dữ liệu trực tiếp, hệ thống đã chuyển sang quy trình truy cập thủ công trước khi xử lý tự động nhằm bảo đảm tuân thủ yêu cầu quản lý hiện hành.

Song song với việc tuân thủ quy định pháp luật, DauThau.info cũng liên tục đầu tư nâng cao tiêu chuẩn quản trị hệ thống, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu. Hệ thống đã triển khai các quy trình quản lý phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế về an toàn thông tin, trong đó có việc đáp ứng các yêu cầu của tiêu chuẩn ISO/IEC 27001:2022 về hệ thống quản lý an toàn thông tin (ISMS), cùng nhiều biện pháp kỹ thuật và quản trị nhằm:

• Nâng cao an toàn, an ninh thông tin;

• Bảo vệ dữ liệu người dùng;

• Kiểm soát rủi ro vận hành hệ thống;

• Và bảo đảm việc khai thác, xử lý dữ liệu được thực hiện minh bạch, an toàn, đúng quy định pháp luật.

Điều này cho thấy định hướng xuyên suốt của DauThau.info không phải là “copy” dữ liệu theo hướng thiếu kiểm soát, mà là xây dựng một nền tảng công nghệ khai thác dữ liệu một cách chuyên nghiệp, có trách nhiệm và tuân thủ pháp luật.

Cần khẳng định lại, cho đến nay:

• Không có bất kỳ kết luận xử lý vi phạm nào xác định Phần mềm DauThau.info vi phạm bản quyền;

• Không có kết luận nào xác định DauThau.info “đánh cắp dữ liệu”;

• Cũng không có văn bản xử phạt nào kết luận mô hình hoạt động của hệ thống là trái pháp luật.

Vì vậy, việc đặt vấn đề theo hướng DauThau.info có dấu hiệu “xâm phạm bản quyền” hoặc gắn với khái niệm “đánh cắp nội dung” trong khi chưa có kết luận pháp lý rõ ràng rất dễ gây hiểu lầm cho cộng đồng và ảnh hưởng tới uy tín doanh nghiệp.

Cần phân biệt giữa “đánh cắp nội dung” và “khai thác dữ liệu công khai”

Chúng tôi đồng tình rằng hành vi sao chép trái phép tác phẩm báo chí, chiếm dụng nội dung sáng tạo hoặc vi phạm quyền tác giả cần được xử lý nghiêm.

Tuy nhiên, việc đồng nhất mọi hoạt động khai thác dữ liệu công khai với khái niệm “đánh cắp nội dung” có thể dẫn đến những cách hiểu chưa chính xác về dữ liệu công khai, dữ liệu mở, quyền tiếp cận thông tin và vai trò của doanh nghiệp công nghệ trong nền kinh tế số.

Chúng tôi khẳng định: DauThau.info hoạt động công khai, minh bạch, có cơ sở pháp lý rõ ràng và không vi phạm pháp luật như cách mà nhiều độc giả có thể hiểu sau bài viết nêu trên.

DauThau.info luôn tôn trọng pháp luật, tôn trọng quyền tác giả và sẵn sàng trao đổi minh bạch với các cơ quan quản lý, cơ quan báo chí và cộng đồng để cùng thúc đẩy minh bạch hóa dữ liệu công, thúc đẩy chuyển đổi số và hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tiếp cận thông tin hiệu quả, hợp pháp, dễ dàng tham gia thị trường mua sắm công.

Mọi thông tin xin liên hệ đơn vị vận hành DauThau.info:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: [email protected]

• Kênh chat: m.me/dauthau.info

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong