Hướng dẫn hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài theo Thông tư 200

Hạch toán thuế nhà thầu là gì?

Hạch toán thuế nhà thầu là nghiệp vụ cần thiết khi doanh nghiệp có giao dịch với tổ chức hoặc cá nhân nước ngoài không cư trú tại Việt Nam. Việc ghi nhận đúng các khoản thuế GTGT và TNDN theo từng phương pháp là yếu tố quyết định đến tính hợp lệ của chi phí và tính chính xác của sổ sách. Để hiểu rõ hơn về hạch toán thuế nhà thầu, quý doanh nghiệp cần nắm rõ khái niệm thuế nhà thầu nước ngoài là gì và hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài là gì?

Thuế nhà thầu nước ngoài là gì?

Thuế nhà thầu nước ngoài (thuế NTNN) là loại thuế được áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân nước ngoài không có hiện diện thương mại tại Việt Nam nhưng có thu nhập phát sinh từ việc cung cấp dịch vụ hoặc hàng hóa tại Việt Nam thông qua các hợp đồng nhà thầu hoặc nhà thầu phụ. 

Các loại thuế áp dụng trong thuế nhà thầu nước ngoài bao gồm:

• Thuế giá trị gia tăng: Được áp dụng cho các hoạt động cung cấp dịch vụ, hàng hóa tại Việt Nam.

• Thuế thu nhập doanh nghiệp: Áp dụng cho các tổ chức nước ngoài có thu nhập từ việc kinh doanh tại Việt Nam.

• Thuế thu nhập cá nhân: Áp dụng cho các cá nhân nước ngoài có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.

Đối với các loại thuế, phí và lệ phí khác, nhà thầu nước ngoài và nhà thầu phụ nước ngoài sẽ tuân thủ theo các quy định pháp luật liên quan đến thuế, phí và lệ phí hiện hành.

Hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài là gì?

Hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài là một phần hành phức tạp trong công tác kế toán thuế, đặc biệt đối với các doanh nghiệp nước ngoài và các doanh nghiệp Việt Nam có giao dịch với nhà thầu nước ngoài. Việc hiểu rõ cách hạch toán thuế nhà thầu giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý trong công tác thuế, đảm bảo tính chính xác cho báo cáo tài chính.

Xem thêm bài viết Thuế nhà thầu là gì? Cách tính thuế nhà thầu chính xác để hiểu rõ hơn về cách tính thuế trong đấu thầu

Hướng dẫn cách hạch toán thuế nhà thầu theo Thông tư 200

Theo quy định tại điểm 2.37 khoản 2 Điều 4 của Thông tư 96/2015/TT-BTC, các chi phí không được trừ khi tính thuế TNDN bao gồm các trường hợp như sau: Thuế thu nhập doanh nghiệp trừ trường hợp doanh nghiệp nộp thay thuế thu nhập doanh nghiệp của nhà thầu nước ngoài mà theo thỏa thuận tại hợp đồng nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài, doanh thu nhà thầu, nhà thầu phụ nước ngoài nhận được không bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Do đó, thuế TNDN nhà thầu tính theo giá NET sẽ được xem là chi phí hợp lý và được trừ; còn thuế TNDN tính theo giá Gross không được coi là chi phí hợp lý và phải được theo dõi tại tài khoản 811.

Hạch toán thuế nhà thầu theo giá Gross

Quy trình hạch toán của kế toán doanh nghiệp như sau:

Công nợ và thuế:

• Nợ TK 627, 642

• Nợ TK 811 – Để phản ánh thuế TNDN (vì không được tính là chi phí hợp lý được trừ)

• Nợ TK 133 – Để phản ánh thuế GTGT được khấu trừ

• Có TK 331 – Để phản ánh giá trị hợp đồng sau khi đã trừ thuế nhà thầu

• Có TK 3338 – Để phản ánh số tiền thuế nhà thầu phải nộp

Sau khi nộp thuế:

• Nợ TK 3338

• Có TK 112

*** Ví dụ: Công ty ABC ký hợp đồng với một nhà thầu nước ngoài với giá trị 100.000 USD (giá Gross), trong đó công ty sẽ nộp thay thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) của nhà thầu. Theo thỏa thuận, thuế GTGT là 10%, và thuế TNDN là 5%. Quy trình hạch toán như sau:

• Công nợ và thuế:

  • Nợ TK 627, 642: 95.000 USD (Giá trị hợp đồng sau khi trừ thuế TNDN)

  • Nợ TK 811: 5.000 USD (Thuế TNDN không được tính là chi phí hợp lý)

  • Nợ TK 133: 10.000 USD (Thuế GTGT được khấu trừ)

  • Có TK 331: 90.000 USD (Giá trị hợp đồng sau khi trừ thuế nhà thầu)

  • Có TK 3338: 15.000 USD (Tổng số thuế nhà thầu phải nộp)

• Sau khi nộp thuế:

  • Nợ TK 3338: 15.000 USD

  • Có TK 112: 15.000 USD

Hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài theo giá Net

Quy trình hạch toán của kế toán viên như sau:

Nợ phải trả cho nhà thầu nước ngoài:

• Nợ TK 627, 642: Số tiền tương ứng với giá trị hợp đồng

• Có TK 331: Phản ánh giá trị hợp đồng

Hạch toán thuế GTGT và TNDN:

• Nợ TK 133: Số tiền thuế GTGT được khấu trừ

• Nợ TK 627, 642: Số tiền thuế TNDN

• Có TK 3338: Để phản ánh tổng số tiền thuế GTGT và TNDN

Sau khi nộp thuế:

• Nợ TK 3338

• Có TK 111, 112

*** Ví dụ: Công ty XYZ ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài với giá trị 100.000 USD (giá Net). Công ty sẽ chịu trách nhiệm nộp thuế TNDN thay cho nhà thầu. Thuế GTGT là 10%, và thuế TNDN là 5%. Quy trình hạch toán như sau:

• Nợ phải trả cho nhà thầu nước ngoài:

  • Nợ TK 627, 642: 100.000 USD (Giá trị hợp đồng)

  • Có TK 331: 100.000 USD (Giá trị hợp đồng)

• Hạch toán thuế GTGT và TNDN:

  • Nợ TK 133: 10.000 USD (Thuế GTGT được khấu trừ)

  • Nợ TK 627, 642: 5.000 USD (Thuế TNDN)

  • Có TK 3338: 15.000 USD (Tổng số tiền thuế GTGT và TNDN)

• Sau khi nộp thuế:

  • Nợ TK 3338: 15.000 USD

  • Có TK 112: 15.000 USD

Hạch toán thuế nhà thầu khi hợp đồng chưa bao gồm thuế GTGT

Trong trường hợp này, thuế TNDN là trách nhiệm của nhà thầu. Quy trình hạch toán của kế toán viên như sau:

Công nợ và thuế:

• Nợ TK 627, 642: Phản ánh giá trị hợp đồng sau khi đã trừ thuế GTGT của nhà thầu

• Nợ TK 811: Để phản ánh số tiền thuế TNDN

• Nợ TK 133: Để phản ánh số tiền thuế GTGT được khấu trừ

• Có TK 331: Để phản ánh giá trị hợp đồng sau khi đã trừ thuế GTGT của nhà thầu

• Có TK 3338: Để phản ánh số tiền thuế nhà thầu phải nộp

Sau khi nộp thuế:

• Nợ TK 3338

• Có TK 111, 112

*** Ví dụ: Công ty DEF ký hợp đồng với nhà thầu nước ngoài với giá trị 100.000 USD. Thuế TNDN là 5% và thuế GTGT là 10%. Trong trường hợp này, thuế TNDN là trách nhiệm của nhà thầu và hợp đồng chưa bao gồm thuế GTGT. Quy trình hạch toán như sau:

• Công nợ và thuế:

  • Nợ TK 627, 642: 95.000 USD (Giá trị hợp đồng sau khi trừ thuế TNDN)

  • Nợ TK 811: 5.000 USD (Thuế TNDN không được trừ)

  • Nợ TK 133: 10.000 USD (Thuế GTGT được khấu trừ)

  • Có TK 331: 90.000 USD (Giá trị hợp đồng sau khi trừ thuế nhà thầu)

  • Có TK 3338: 15.000 USD (Số tiền thuế nhà thầu phải nộp)

• Sau khi nộp thuế:

  • Nợ TK 3338: 15.000 USD

  • Có TK 112: 15.000 USD

Hạch toán thuế nhà thầu nộp thay

Khi doanh nghiệp Việt Nam ký kết hợp đồng với nhà thầu nước ngoài và đồng ý nộp thay thuế nhà thầu, quá trình hạch toán thuế này cần được thực hiện một cách chính xác và minh bạch để tuân thủ các quy định về thuế và kế toán. 

Dưới đây là hướng dẫn hạch toán thuế nhà thầu nộp thay:

Khi ghi nhận chi phí nhà thầu

• Nợ TK 627, 641, 642 (Tùy theo tính chất chi phí)

• Có TK 331 (Phải trả nhà cung cấp – số tiền trước thuế)

Khi ghi nhận thuế nhà thầu phải nộp

• Nợ TK 331 (Phải trả nhà cung cấp – thuế nhà thầu nộp thay)

• Có TK 3338 (Thuế nhà thầu)

Khi nộp thuế nhà thầu thay cho nhà thầu nước ngoài:

• Nợ TK 3338 (Thuế nhà thầu)

• Có TK 111, 112 (Tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng)

Khi thanh toán cho nhà thầu nước ngoài:

• Nợ TK 331 (Phải trả nhà cung cấp – tổng số tiền phải thanh toán)

• Có TK 111, 112 (Tiền mặt hoặc tiền gửi ngân hàng)

*** Ví dụ: Giả sử Công ty A tại Việt Nam ký hợp đồng cung cấp dịch vụ với Nhà thầu B từ nước ngoài, với tổng giá trị hợp đồng là 100.000 USD (chưa bao gồm thuế nhà thầu). Theo quy định, Công ty A sẽ chịu trách nhiệm nộp thuế nhà thầu thay cho Nhà thầu B. Thuế suất thuế nhà thầu bao gồm thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) 5% và thuế giá trị gia tăng (GTGT) 5%.

Xác định số thuế nhà thầu phải nộp:

• Thuế TNDN: 100.000 USD x 5% = 5.000 USD

• Thuế GTGT: 100.000 USD x 5% = 5.000 USD

Hạch toán ghi nhận chi phí nhà thầu và thuế nhà thầu phải nộp:

• Ghi nhận chi phí dịch vụ:

  • Nợ TK 642: 100.000 USD

  • Có TK 331: 100.000 USD

• Ghi nhận thuế nhà thầu phải nộp thay:

  • Nợ TK 331: 10.000 USD (5.000 USD TNDN + 5.000 USD GTGT)

  • Có TK 3338: 10.000 USD

Khi nộp thuế nhà thầu thay cho nhà thầu B:

• Nợ TK 3338: 10.000 USD

• Có TK 112: 10.000 USD (bằng VND theo tỷ giá tại thời điểm nộp)

Khi thanh toán cho Nhà thầu B:

• Giả sử tỷ giá tại thời điểm thanh toán là 23.500 VND/USD.

• Số tiền thanh toán cho Nhà thầu B:

  • Nợ TK 331: 100.000 USD x 23.500 VND/USD = 2.350.000.000 VND

  • Có TK 112: 2.350.000.000 VND

Ví dụ về hạch toán thuế nhà thầu 

Sau đây là ví dụ minh họa về hạch toán thuế nhà thầu mà doanh nghiệp có thể tham khảo để hiểu rõ hơn. Cụ thể:

• Giá trị hợp đồng (theo điều khoản ký kết): 1.000

• Thuế GTGT (VAT): 90

• Thuế TNDN nhà thầu (CIT): 110

• Tổng số thuế phải nộp: 200

Ví dụ hợp đồng là NET

Hợp đồng quy định nhà thầu nhận đủ 1.000, bên Việt Nam chịu trách nhiệm nộp thay toàn bộ thuế.

Bút toán công nợ:

• Nợ TK 627, 642: 1.000

• Có TK 331: 1.000

Bút toán thuế VAT và CIT:

• Nợ TK 133: 90 (VAT được khấu trừ)

• Nợ TK 627, 642: 110 (CIT được tính vào chi phí hợp lệ)

• Có TK 3338: 200

Bút toán nộp thuế:

• Nợ TK 3338: 200

• Có TK 112: 200

Kết quả: Nhà thầu nhận đủ 1.000, doanh nghiệp Việt Nam hạch toán thêm chi phí 110 và được khấu trừ VAT 90.

Ví dụ hợp đồng là GROSS

Hợp đồng quy định giá trị 1.000 là tổng tiền đã bao gồm cả thuế.

Bút toán công nợ và thuế:

• Nợ TK 627, 642: 800 (chi phí được tính)

• Nợ TK 811: 110 (CIT không được tính vào chi phí hợp lệ)

• Nợ TK 133: 90 (VAT được khấu trừ)

• Có TK 331: 800

• Có TK 3338: 200

Bút toán nộp thuế:

• Nợ TK 3338: 200

• Có TK 112: 200

Kết quả: Doanh nghiệp trả cho nhà thầu 800, nộp thuế 200 (90 VAT, 110 CIT). Trong đó chỉ 800 được tính vào chi phí sản xuất/kinh doanh, còn 110 hạch toán vào chi phí khác.

Ví dụ hợp đồng là chưa bao gồm thuế GTGT (Thuế TNDN do nhà thầu chịu)

Hợp đồng quy định giá trị 1.000 chưa bao gồm VAT, nhưng CIT vẫn do nhà thầu chịu.

Bút toán công nợ và thuế:

• Nợ TK 627, 642: 890 (chi phí hợp lệ)

• Nợ TK 811: 110 (CIT không được tính vào chi phí hợp lệ)

• Nợ TK 133: 90 (VAT được khấu trừ)

• Có TK 331: 890

• Có TK 3338: 200

Bút toán nộp thuế:

• Nợ TK 3338: 200

• Có TK 112: 200

Kết quả: Doanh nghiệp ghi nhận công nợ phải trả cho nhà thầu 890, đồng thời nộp thay 200 tiền thuế. CIT 110 không được tính vào chi phí hợp lệ.

Lời kết

Trên đây là hướng dẫn chi tiết về cách hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài theo Thông tư 200, bao gồm các trường hợp hợp đồng NET, GROSS và hợp đồng chưa bao gồm thuế GTGT. Việc nắm rõ nguyên tắc và bút toán cụ thể sẽ giúp kế toán doanh nghiệp xử lý chính xác, minh bạch, hạn chế rủi ro về thuế và chi phí. Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh tình huống đặc thù, doanh nghiệp cần đối chiếu thêm với hợp đồng, quy định pháp luật hiện hành hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia để đảm bảo tuân thủ và tối ưu lợi ích tài chính.

Mong rằng với những chia sẻ trên của DauThau.info quý doanh nghiệp sẽ hiểu rõ hơn về cách hạch toán thuế nhà thầu nước ngoài theo Thông tư 200. Trường hợp cần được hỗ trợ cung cấp các giải pháp phần mềm liên quan đến lĩnh vực đấu thầu hoặc tư vấn liên quan đến tình huống đấu thầu, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net       

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690     

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: [email protected]

• Kênh chat: m.me/dauthau.info       

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong