Nghệ thuật "giữ lửa" mối quan hệ sau khi đóng thầu: Góc nhìn từ chuyên gia

Cuộc chơi không kết thúc tại thời điểm mở thầu

Với đa số các nhà thầu, sau khi mở thầu mà nhìn thấy giá tham dự thầu của các đối thủ, gần như ngay lập tức sẽ nảy sinh tư duy “à giá mình không phải thấp nhất” đối với trường hợp có nhà thầu khác bỏ giá thấp hơn hoặc “may quá, giá mình bỏ là thấp nhất, mình thắng rồi”. Đây là tư duy đúng, nhưng có phần chưa đủ bởi lẽ đóng thầu khép lại, sau khi mở thầu mới đang mở ra một hành trình tiếp theo để chủ đầu tư đánh giá lựa chọn nhà thầu. 

Đấu thầu là một cuộc chạy tiếp sức, không phải chạy nước rút. Do đó, uy tín được xây dựng từ cách bạn rời đi hoặc cách bạn bắt đầu thực hiện. Văn hóa hậu đấu thầu là tập hợp các hành vi, thái độ và cách giao tiếp của Nhà thầu đối với Chủ đầu tư/Bên mời thầu và cả đối thủ sau khi kết quả đã an bài.

"Bại không nản" và nghệ thuật "Thua trong thế thắng"

Nhà thầu tham dự thầu mà không trúng thầu có thể rơi vào 1 trong 2 tình huống phổ biến:

• Tình huống thứ nhất, nhà thầu chào giá cao hơn các nhà thầu khác. Tình huống này thông thường, sau khi đánh giá về mặt kỹ thuật (nếu có) mà nhà thầu xếp thứ nhất về giá không có vấn đề gì thì nhà thầu đó sẽ có cơ hội trao thầu. Tuy nhiên, ở rất nhiều trường hợp, đây chưa phải là kết thúc. Sau khi mở thầu, chủ đầu tư còn thực hiện qua các bước đánh giá, làm rõ (nếu có), và trong nhiều trường hợp nhà thầu xếp thứ nhất về giá không vượt qua bước đánh giá cũng như làm rõ. Vì vậy, lời khuyên trong tình huống này là nhà thầu cần tích cực hợp tác với chủ đầu tư để làm rõ và cung cấp các hồ sơ làm rõ. Đây cũng là cách thể hiện tính chuyên nghiệp của nhà thầu mặc dù cơ hội đi tiếp có thể rất mong manh, tuy nhiên, trường hợp lặp lại khi tham dự các gói thầu khác, chắc chắn nhà thầu hành xử chuyên nghiệp ít nhiều cũng sẽ mang lại thiện cảm cho chủ đầu tư.

• Tình huống thứ hai, nhà thầu chào giá thấp nhất nhưng sau kết quả đánh giá thì nhà thầu lại không được trao thầu. Đứng trước tình huống này, sẽ có rất nhà thầu bức xúc, thay vì nghi ngờ "quân xanh quân đỏ" và chủ đầu tư cố tình loại mình, hãy soi lại hồ sơ dự thầu của mình qua bảng tổng hợp đánh giá. Xem xét kỹ nếu thấy có nội dung chưa thỏa đáng cần kiến nghị, hãy kiến nghị dựa trên dẫn chứng luật pháp (Luật Đấu thầu 2023), tránh dùng ngôn ngữ kích động hoặc mạt sát.

Trường hợp thật sự thua, hãy hành xử văn minh trong thế thắng, hành động nhỏ nhưng có thể mang ý nghĩa lớn như:

• Gửi email cảm ơn chủ đầu tư (thông thường trong bảng dữ liệu có thông tin liên hệ)

• Nhìn vào giá bỏ thầu và giải pháp của người thắng để điều chỉnh chiến lược cho năm 2026

Những "điểm đen" cần tránh trong văn hóa hậu đấu thầu

• Bỏ chạy: Trúng thầu nhưng thấy giá thấp quá nên tìm cách hủy thầu thông qua các lý do bất khả kháng, không nộp bảo lãnh.

• Gây khó dễ: Khi trượt thầu thì liên tục gửi đơn từ/kiến nghị không căn cứ nhằm mục đích phá hoại, kéo dài thời gian ký hợp đồng của đối thủ.

• Thái độ thiếu nhiệt tình khi biết chắc mình sẽ trúng thầu, đặc biệt trong trường hợp chỉ có 1 nhà thầu tham dự thầu.

Uy tín là tài sản lớn nhất của nhà thầu

Nên nhớ bắt đầu từ năm 2022 sau khi vận hành hệ thống đấu thầu mới, dữ liệu đã được tập hợp đầy đủ và tiếp theo đó các văn bản pháp lý (Luật Đấu thầu 2023; Nghị định 214/2025/NĐ-CP; Thông tư số 79/2025/TT-BTC…) đã hoàn thiện đầy đủ, do đó bất cứ một vi phạm nào của nhà thầu cũng đều có thể tra cứu được. Việc để lại “vết” khi tham gia đấu thầu mua sắm công là điều cần hạn chế tối đa. Trong đấu thầu, cũng là hoạt động kinh doanh thì việc giữ chữ tín cần đặt lên hàng đầu, quan điểm này cũng được hiện thực hóa trong các mẫu hồ sơ mời thầu mà theo đó đều có nội dung đánh giá uy tín của nhà thầu. Lời khuyên của chuyên gia là “Hãy đấu thầu bằng cái đầu lạnh nhưng ứng xử bằng một trái tim chuyên nghiệp”.

DauThau.INFO là ngoài việc là trang tin cung cấp các thông tin đấu thầu hàng đầu Việt Nam, chúng tôi còn hỗ trợ tối đa cho các nhà thầu xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình tham gia đấu thầu thị trường mua sắm công. Trường hợp cần hỗ trợ, hãy liên hệ ngay:

• Kênh chat: m.me/dauthau.info
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: [email protected]
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong