Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì? Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ

Doanh nghiệp siêu nhỏ là gì?

Doanh nghiệp siêu nhỏ (microenterprise) là loại hình doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhất trong hệ thống phân loại doanh nghiệp tại Việt Nam. Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, doanh nghiệp siêu nhỏ là đơn vị có không quá 10 lao động tham gia BHXH và doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.

Dù có quy mô khiêm tốn, doanh nghiệp siêu nhỏ lại đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế: tạo việc làm, thúc đẩy sáng tạo, tăng khả năng cạnh tranh và phủ sóng đến những khu vực mà doanh nghiệp lớn khó tiếp cận. Sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh với thị trường giúp nhóm doanh nghiệp này trở thành lực đẩy đáng kể cho tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ

Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định chi tiết tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ như sau:

“1. Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.”

Như vậy doanh nghiệp được xác định là doanh nghiệp siêu nhỏ khi đáp ứng 3 tiêu chí sau:

• Không quá 10 người tham gia bảo hiểm xã hội trong năm.

• Có tổng doanh thu 1 năm không quá 3 tỷ đồng (với doanh nghiệp lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng); không quá 10 tỷ đồng (với doanh nghiệp lĩnh vực thương mại và dịch vụ).

• Có tổng nguồn vốn 1 năm không quá 3 tỷ đồng.

Cách xác định doanh nghiệp siêu nhỏ theo từng tiêu chí

Để xác định một doanh nghiệp có thuộc nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ hay không, bạn cần dựa vào các tiêu chí pháp luật quy định như số lượng lao động, doanh thu, tổng nguồn vốn. Việc nắm rõ các tiêu chí này giúp chủ doanh nghiệp định vị đúng quy mô hoạt động, đảm bảo tuân thủ quy định và tận dụng các chính sách hỗ trợ phù hợp, cụ thể:

1. Cách xác định số lượng lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân của năm 

Tại Điều 7 nghị định 80/2021/NĐ-CP hướng dẫn cách xác định số lượng người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân của năm như sau:

“1. Số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội là toàn bộ số lao động do doanh nghiệp quản lý, sử dụng và trả lương, trả công tham gia bảo hiểm xã hội theo pháp luật về bảo hiểm xã hội.

2. Số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm được tính bằng tổng số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội của tất cả các tháng trong năm trước liền kề chia cho 12 tháng.

Số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội của tháng được xác định tại thời điểm cuối tháng và căn cứ trên chứng từ nộp bảo hiểm xã hội của tháng đó mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội.

3. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm được tính bằng tổng số lao động sử dụng có tham gia bảo hiểm xã hội của các tháng hoạt động chia cho số tháng hoạt động.”

2. Cách xác định nguồn vốn của doanh nghiệp siêu nhỏ

Điều 8 nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định cách xác định nguồn vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa như sau:

“1. Tổng nguồn vốn của năm được xác định trong bảng cân đối kế toán thể hiện trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế. Tổng nguồn vốn của năm được xác định tại thời điểm cuối năm.

2. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm, tổng nguồn vốn được xác định trong bảng cân đối kế toán của doanh nghiệp tại thời điểm cuối quý liền kề thời điểm doanh nghiệp đăng ký hưởng nội dung hỗ trợ.”

3. Cách xác định tổng doanh thu của doanh nghiệp siêu nhỏ

Điều 9 nghị định 80/2021/NĐ-CP quy định cách xác định tổng doanh thu của doanh nghiệp siêu nhỏ như sau:

“1. Tổng doanh thu của năm là tổng doanh thu bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp và được xác định trên Báo cáo tài chính của năm trước liền kề mà doanh nghiệp nộp cho cơ quan quản lý thuế.

2. Trường hợp doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm hoặc trên 01 năm nhưng chưa phát sinh doanh thu thì doanh nghiệp căn cứ vào tiêu chí tổng nguồn vốn quy định tại Điều 8 Nghị định này để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa.”

Ví dụ về doanh nghiệp siêu nhỏ ở Việt Nam

Dưới đây là một số ví dụ thực tế, dễ hình dung về doanh nghiệp siêu nhỏ ở Việt Nam (phù hợp với tiêu chí: dưới 10 lao động tham gia bảo hiểm xã hội và doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP):

• Thương mại - Bán lẻ:

  • Hộ kinh doanh tiệm bánh mì, quán bún, quán cà phê nhỏ có 2 - 5 lao động.

  • Cửa hàng tạp hóa gia đình tại khu dân cư, doanh thu không lớn.

  • Doanh nghiệp kinh doanh online (bán mỹ phẩm, quần áo, phụ kiện) với 1 - 3 nhân sự.

• Sản xuất - Chế biến:

• Xưởng may gia đình chuyên nhận gia công vài mẫu nhỏ, dưới 10 công nhân.

• Cơ sở sản xuất đồ gỗ thủ công tại làng nghề, doanh thu vài trăm triệu/năm.

• Cơ sở sản xuất đồ gốm có số lượng dưới 10 lao động. 

• Dịch vụ sửa chữa - Kỹ thuật: Cửa hàng sửa xe máy quy mô nhỏ, chỉ 1 - 3 thợ.

• Công nghệ - Phần mềm: Công ty phần mềm nhỏ viết website theo yêu cầu, chỉ 3 - 5 nhân sự.

Tìm kiếm các gói thầu dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ

Hiện tại, DauThau.info đã hỗ trợ tính năng tìm kiếm gói thầu dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, giúp người dùng nhanh chóng lọc ra những gói thầu phù hợp với năng lực, quy mô và điều kiện tham gia. Công cụ này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí, với cách thao tác đơn giản, dễ sử dụng nhưng mang lại kết quả tìm kiếm chính xác, đầy đủ và cập nhật liên tục.

Để xem chi tiết từng bước thực hiện, bạn có thể tham khảo bài viết: “Cách tìm gói thầu nhanh chóng và dễ dàng chỉ dành cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ”.

FAQ - Những câu hỏi thường gặp về doanh nghiệp siêu nhỏ?

Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về doanh nghiệp siêu nhỏ, giúp quý doanh nghiệp hiểu rõ hơn về loại hình này. Nếu cần được hỗ trợ thêm, quý doanh nghiệp có thể truy cập Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ đấu thầu (Support Center) của Hệ sinh thái Đấu Thầu để nhận được giải đáp từ AI Tư vấn Đấu Thầu (xem hướng dẫn sử dụng TẠI ĐÂY) hoặc Chuyên gia đấu thầu.

1. Doanh nghiệp siêu nhỏ doanh thu bao nhiêu?

AI Tư Vấn Đấu Thầu trả lời:Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/10/2021 thì doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định khác nhau tùy theo lĩnh vực hoạt động và dựa vào số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm, tổng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn của năm, cụ thể như sau:

Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; công nghiệp và xây dựng:

• Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người

• Và tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

Doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ:

• Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người

• Và tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

Do đó, doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu tối đa là 3 tỷ đồng/năm nếu thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp, xây dựng; và tối đa 10 tỷ đồng/năm nếu thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ.

Ngoài ra, việc xác định lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định tại Điều 6 Nghị định 80/2021/NĐ-CP, dựa trên ngành, nghề kinh doanh chính mà doanh nghiệp đã đăng ký với cơ quan đăng ký kinh doanh.

2. Doanh nghiệp siêu nhỏ vốn bao nhiêu?

AI Tư Vấn Đấu Thầu trả lời: Căn cứ vào Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/10/2021 thì doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định như sau:

Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản; lĩnh vực công nghiệp và xây dựng:

• Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người.

• Tổng doanh thu của năm không quá 3 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ:

• Sử dụng lao động có tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 10 người.

• Tổng doanh thu của năm không quá 10 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn của năm không quá 3 tỷ đồng.

3. Doanh nghiệp siêu nhỏ có được miễn thuế không?

AI Tư Vấn Đấu Thầu trả lời: Căn cứ vào khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội có hiệu lực từ ngày 17/05/2025 thì:

“Doanh nghiệp nhỏ và vừa (bao gồm cả doanh nghiệp siêu nhỏ) được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho trong 03 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.”

Ngoài ra, căn cứ vào Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14 có hiệu lực từ ngày 01/01/2018 và Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực từ ngày 15/10/2021, doanh nghiệp siêu nhỏ được xác định theo các tiêu chí về lao động, doanh thu và tổng nguồn vốn.

Như vậy:

• Nếu là doanh nghiệp siêu nhỏ mới thành lập, sẽ được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm đầu kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu theo Nghị quyết 198/2025/QH15.

• Sau thời gian này, doanh nghiệp siêu nhỏ không còn được miễn thuế TNDN nữa mà sẽ nộp thuế theo các quy định hiện hành về thuế thu nhập doanh nghiệp.

*** Lưu ý: Trường hợp doanh nghiệp siêu nhỏ chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp cũng được hưởng chính sách miễn, giảm lệ phí đăng ký doanh nghiệp, lệ phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu theo quy định tại Điều 16 Nghị định 80/2021/NĐ-CP và được hỗ trợ về tư vấn, pháp lý, thông tin, kế toán, thuế theo Điều 10 và Điều 14 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14.

Bạn cần lưu ý căn cứ thời điểm thành lập doanh nghiệp để xác định có được miễn thuế TNDN hay không, và khoảng thời gian được miễn là 03 năm đầu kể từ ngày thành lập.

Nếu cần chính sách miễn giảm thuế, lệ phí cụ thể hơn với từng ngành nghề hoặc trường hợp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, bạn có thể cung cấp thông tin để được hướng dẫn chi tiết hơn.

4. Doanh nghiệp siêu nhỏ có cần kế toán không?

AI Tư Vấn Đấu Thầu trả lời: Căn cứ vào Điều 2 Luật Kế toán, số 88/2015/QH13 có hiệu lực từ ngày 01/01/2017 thì doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn cần kế toán, nhưng mức độ yêu cầu đơn giản hơn so với doanh nghiệp lớn. 

Theo Luật Kế toán, mọi doanh nghiệp đều phải thực hiện chế độ kế toán và báo cáo tài chính. Tuy nhiên, doanh nghiệp siêu nhỏ được phép áp dụng chế độ kế toán đơn giản, có thể sử dụng kế toán thuê ngoài hoặc phần mềm kế toán thay vì phải tuyển nhân sự chính thức. 

Như vậy, dù quy mô nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ không được miễn kế toán, nhưng được tạo điều kiện để thực hiện theo cách gọn nhẹ, tiết kiệm chi phí.

Lời kết

Doanh nghiệp siêu nhỏ tuy có quy mô khiêm tốn nhưng lại giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam nhờ sự linh hoạt, khả năng tạo việc làm và sức sáng tạo cao. Việc hiểu rõ doanh nghiệp siêu nhỏ là gì và nắm đúng các tiêu chí xác định theo Nghị định 80/2021/NĐ-CP giúp chủ doanh nghiệp lựa chọn mô hình phù hợp, tuân thủ quy định pháp luật và tận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ của Nhà nước. 

Hy vọng bài viết trên của DauThau.info sẽ giúp quý doanh nghiệp hiểu rõ hơn về doanh nghiệp siêu nhỏ, từ đó giúp việc quản lý và vận hành doanh nghiệp trở nên hiệu quả hơn.

Trường hợp cần hỗ trợ tìm kiếm các gói thầu dành cho doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc cần cung cấp các giải pháp phần mềm liên quan đến lĩnh vực đấu thầu/ tư vấn tình huống đấu thầu, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net       

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690     

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: [email protected]

• Kênh chat: m.me/dauthau.info 

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong