07 điểm mới của Nghị định 274/2026/NĐ-CP về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Nghị định 274/2026/NĐ-CP tác động trực tiếp đến cơ quan có thẩm quyền, bên mời thầu, nhà đầu tư và các tổ chức tư vấn tham gia quá trình lựa chọn nhà đầu tư. Việc nắm bắt sớm các quy định mới sẽ giúp các bên chuẩn bị hồ sơ đúng yêu cầu và hạn chế rủi ro trong quá trình triển khai dự án.

1. Mở rộng phạm vi dự án phải đấu thầu đối với một số dự án không sử dụng đất

Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định 274/2026/NĐ-CP là mở rộng phạm vi các dự án phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, kể cả trong trường hợp không sử dụng đất và không thuộc diện đấu giá tài sản công.

Theo khoản 3 Điều 4 Nghị định 274/2026/NĐ-CP, ngoài các trường hợp đã được quy định trước đây, Nghị định bổ sung thêm hai nhóm dự án gồm:

• Dự án nạo vét kết hợp thu hồi sản phẩm đối với kết cấu hạ tầng hàng hải, hạ tầng đường thủy nội địa trong vùng nước cảng biển và vùng nước đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật chuyên ngành.
• Các dự án thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao và môi trường khi có từ 02 nhà đầu tư trở lên cùng quan tâm, đăng ký thực hiện, theo quy định về khuyến khích xã hội hóa.

Quy định này góp phần làm rõ phạm vi áp dụng đấu thầu đối với những dự án đầu tư kinh doanh không gắn với việc sử dụng đất nhưng vẫn cần lựa chọn nhà đầu tư theo nguyên tắc cạnh tranh.

2. Làm rõ các trường hợp dự án sử dụng đất được miễn đấu thầu

Bên cạnh việc xác định các dự án phải đấu thầu, Nghị định 274 cũng quy định rõ hơn những trường hợp không phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư đối với dự án có sử dụng đất.

Cụ thể, khoản 5 Điều 4 của Nghị định xác định rõ 3 nhóm trường hợp tiêu biểu được miễn đấu thầu:

• Dự án thuộc diện được giao đất hoặc cho thuê đất mà pháp luật không yêu cầu đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
• Dự án không sử dụng vốn ngân sách nhà nước, thuộc trường hợp nhà nước có thể thu hồi đất nhưng nhà đầu tư lựa chọn phương án tự thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất và không đề xuất Nhà nước thu hồi đất.
• Trường hợp người đang có quyền sử dụng đất đề xuất dự án và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, trong khi Nhà nước không thực hiện thu hồi đất.

Những quy định này giúp xác định rõ ranh giới giữa trường hợp phải và không phải tổ chức đấu thầu, hạn chế cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng.

3. Cho phép nộp hồ sơ đề xuất dự án qua Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia

Nghị định 274/2026/NĐ-CP đánh dấu bước tiến trong chuyển đổi số khi bổ sung quy định cho phép nhà đầu tư nộp hồ sơ đề xuất dự án trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia theo lộ trình triển khai lựa chọn nhà đầu tư qua mạng.

Trong thời gian hệ thống chưa áp dụng đầy đủ, nhà đầu tư chỉ cần nộp 01 bộ hồ sơ trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính đến Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh hoặc bộ phận một cửa của bộ, cơ quan ngang bộ và cơ quan có thẩm quyền.

So với Nghị định 115/2024/NĐ-CP, đây là một thay đổi đáng chú ý. Trước đó, nhà đầu tư phải chuẩn bị 04 bộ hồ sơ giấy để nộp cho Sở Tài chính hoặc cơ quan được giao tiếp nhận hồ sơ tùy theo thẩm quyền của từng dự án.

Việc giảm số lượng hồ sơ và từng bước chuyển sang hình thức điện tử được kỳ vọng sẽ tiết kiệm thời gian, chi phí cũng như đơn giản hóa thủ tục hành chính.

4. Rút ngắn thời gian sửa đổi và làm rõ hồ sơ mời thầu

Một thay đổi khác đáng chú ý là việc rút ngắn các mốc thời gian trong quá trình đấu thầu, góp phần đẩy nhanh tiến độ lựa chọn nhà đầu tư.

Theo khoản 3 Điều 17, thời điểm tối thiểu để sửa đổi hồ sơ mời thầu trước khi đóng thầu được điều chỉnh như sau:

• Đấu thầu trong nước: giảm từ 15 ngày xuống còn 10 ngày làm việc.
• Đấu thầu quốc tế: giảm từ 25 ngày xuống còn 15 ngày làm việc.

Bên cạnh đó, thời hạn để nhà đầu tư gửi yêu cầu làm rõ hồ sơ mời thầu trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cũng được rút ngắn còn:

• 05 ngày làm việc đối với đấu thầu trong nước.
• 10 ngày làm việc đối với đấu thầu quốc tế.

Những điều chỉnh này giúp quy trình đấu thầu linh hoạt hơn nhưng vẫn bảo đảm khoảng thời gian cần thiết để các bên chuẩn bị hồ sơ.

5. Bổ sung thông tin bắt buộc trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư

Khoản 2 Điều 28 của Nghị định 274/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều nội dung phải thể hiện trong quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư nhằm nâng cao tính đầy đủ và minh bạch của quyết định.

Ngoài các thông tin đã được quy định trước đây, quyết định còn phải thể hiện rõ:

• Mục tiêu, quy mô và tổng vốn đầu tư của dự án.
• Địa điểm thực hiện dự án, hiện trạng sử dụng đất, diện tích, mục đích sử dụng đất và các chỉ tiêu quy hoạch đã được phê duyệt.
• Tiến độ triển khai dự án, phương án phân kỳ đầu tư hoặc phân chia thành các dự án thành phần (nếu có), cùng tiến độ thực hiện theo từng giai đoạn.

Việc bổ sung các nội dung này giúp các bên liên quan có cơ sở rõ ràng hơn để theo dõi, giám sát và tổ chức thực hiện dự án sau khi lựa chọn nhà đầu tư.

6. Một số doanh nghiệp được miễn chứng minh khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu

Nghị định mới cũng tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Theo quy định về đánh giá năng lực tài chính, mặc dù yêu cầu về vốn chủ sở hữu vẫn được xác định trên cơ sở tổng mức đầu tư của dự án, nhưng một số nhóm nhà đầu tư không phải chứng minh khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu, gồm:

• Doanh nghiệp khoa học và công nghệ; doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; trung tâm đổi mới sáng tạo; tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo.
• Cơ sở ươm tạo công nghệ cao; cơ sở ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao; doanh nghiệp công nghệ cao; doanh nghiệp công nghệ chiến lược; doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao theo quy định của pháp luật.

Quy định này được kỳ vọng sẽ giảm bớt rào cản về thủ tục, tạo điều kiện để các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo tham gia nhiều hơn vào các dự án đầu tư.

7. Gia hạn thời gian xử lý khi số lượng nhà đầu tư tham gia quá ít

Nghị định 274 cũng điều chỉnh thời hạn xử lý trong trường hợp đến thời điểm đóng thầu có dưới 03 nhà đầu tư nộp hồ sơ đăng ký hoặc hồ sơ dự thầu.

Theo khoản 2 Điều 63 Nghị định 274/2026/NĐ-CP có quy định về việc cơ quan có thẩm quyền được xử lý tình huống này trong thời hạn không quá 03 ngày làm việc kể từ thời điểm đóng thầu.

Trước đây, theo Nghị định 115/2024/NĐ-CP, thời gian xử lý chỉ giới hạn trong 24 giờ. Như vậy, việc kéo dài thời hạn giúp cơ quan có thẩm quyền có thêm thời gian xem xét, đánh giá và xử lý hồ sơ một cách đầy đủ, hạn chế áp lực về mặt thời gian trong các tình huống phát sinh. Đây là thay đổi đáng chú ý trong xử lý tình huống phát sinh khi số lượng nhà đầu tư tham gia không đáp ứng yêu cầu tối thiểu.

Tóm lại, Nghị định 274/2026/NĐ-CP đã cụ thể hóa nhiều quy định của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư, đồng thời bổ sung các điểm mới liên quan đến phạm vi áp dụng, quy trình thực hiện và tiêu chuẩn đánh giá. Việc nắm bắt kịp thời những thay đổi này sẽ giúp cơ quan, doanh nghiệp, nhà đầu tư, các tổ chức, cá nhân liên quan áp dụng đúng quy định, hạn chế rủi ro trong quá trình triển khai dự án.

Để giúp bạn nắm bắt đầy đủ những quy định mới của Nghị định 274/2026/NĐ-CP, DauThau.info sẽ tiếp tục đăng tải các nội dung phân tích chuyên sâu trong thời gian tới. Hãy theo dõi chuyên mục Tin tức để không bỏ lỡ những cập nhật mới nhất!

Nếu bạn có bất kỳ vấn đề gì thắc mắc trong quá trình tham gia hoạt động đấu thầu hay trường hợp cần tư vấn các gói phần mềm để phân tích và săn tin thầu, hãy liên hệ ngay với DauThau.info qua:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net       
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690     
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: [email protected]
• Kênh chat: m.me/dauthau.info       
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong