Quy định về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là gì?

Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là quá trình cơ quan nhà nước hoặc bên có thẩm quyền tổ chức đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư thực hiện một dự án đầu tư, dựa trên các tiêu chí về năng lực, kinh nghiệm, giải pháp kỹ thuật và hiệu quả tài chính. Nói cách đơn giản, đây là hình thức cạnh tranh giữa các nhà đầu tư để được quyền thực hiện một dự án do Nhà nước kêu gọi đầu tư.

Các trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Căn cứ Điều 4 Nghị định 115/2024/NĐ-CP và Nghị định 225/2025/NĐ-CP, có quy định cụ thể về các trường hợp đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư như sau:

“1. Dự án đầu tư có sử dụng đất quy định tại điểm a khoản 1 Điều 126 của Luật Đất đai.

2. Dự án đầu tư có sử dụng đất quy định tại điểm b khoản 1 Điều 126 của Luật Đất đai gồm:

a) Dự án đầu tư xây dựng công trình xử lý chất thải rắn sinh hoạt theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường;

b) Dự án đầu tư xây dựng công trình cấp nước theo quy định của pháp luật về sản xuất, cung cấp và tiêu thụ nước sạch;

c) Dự án đầu tư xây dựng chợ theo quy định của pháp luật về phát triển và quản lý chợ;

d) Dự án đầu tư xây dựng trạm dừng nghỉ theo quy định của pháp luật về đường bộ, trừ trường hợp trạm dừng nghỉ được đầu tư xây dựng cùng với dự án theo phương thức đối tác công tư hoặc Nhà nước lựa chọn nhà đầu tư vận hành, khai thác hoặc nâng cấp, cải tạo, mở rộng, hiện đại hóa vận hành, khai thác theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công hoặc kết hợp thực hiện trong dự án đường bộ cao tốc theo phương thức đối tác công tư;

đ) Dự án đầu tư xây dựng công trình dịch vụ hàng không tại cảng hàng không, sân bay thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về hàng không dân dụng;

e) Dự án đầu tư thuộc lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về khuyến khích xã hội hóa khi có từ 02 nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện, trừ dự án quy định tại điểm a và điểm b khoản này;

g) Dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội; dự án đầu tư cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư; dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về nhà ở khi có từ 02 nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện; không bao gồm dự án nhà ở xã hội quy định tại các khoản 1, 2, 3 và điểm c khoản 4 Điều 84 của Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 68 của Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, dự án đầu tư xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân quy định tại khoản 1 Điều 106 của Luật Nhà ở số 27/2023/QH15, dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho lực lượng vũ trang nhân dân quy định tại Nghị quyết số 201/2025/QH15 ngày 29 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về thí điểm chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội;

h) Dự án đầu tư trường đua ngựa, đua chó, trong đó có hoạt động kinh doanh đặt cược đua ngựa, đặt cược đua chó thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định pháp luật về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế khi có từ 02 nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện, đã được Thủ tướng Chính phủ quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư, quản lý ngành, lĩnh vực;

i) Dự án đầu tư kinh doanh điện lực thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu theo quy định của pháp luật về điện lực khi có từ 02 nhà đầu tư trở lên quan tâm cùng đăng ký thực hiện;

k) Các dự án khác thuộc trường hợp quy định tại Điều 79 của Luật Đất đai đồng thời thuộc trường hợp phải tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 126 của Luật Đất đai.

3. Quỹ đất dự kiến thực hiện dự án quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:

a) Thuộc trường hợp thu hồi đất theo quy định tại Điều 79 của Luật Đất đai; trường hợp trong khu đất thực hiện dự án có phần đất quy định tại khoản 1 Điều 217 của Luật Đất đai thì Nhà nước thu hồi để giao, cho thuê đất thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đối với cả khu đất;

b) Thuộc danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu dự án đầu tư có sử dụng đất được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định theo quy định của pháp luật về đất đai.”

Quy trình lựa chọn nhà đầu tư bao gồm các bước nào?

Theo khoản 1 Điều 46 Luật Đấu thầu 2023, có quy định cụ thể về quy trình lựa chọn nhà đầu tư như sau:

• Bước 1: Công bố dự án đầu tư kinh doanh;

• Bước 2: Chuẩn bị đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư gồm: lập, thẩm định, phê duyệt hồ sơ mời thầu;

• Bước 3: Tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư gồm: mời thầu; phát hành, sửa đổi, làm rõ hồ sơ mời thầu; chuẩn bị, nộp, tiếp nhận, quản lý, sửa đổi, rút, thay thế hồ sơ dự thầu;

• Bước 4: Đánh giá hồ sơ dự thầu gồm: mở thầu; kiểm tra, đánh giá tính hợp lệ của hồ sơ dự thầu; đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu;

• Bước 5: Trình, thẩm định, phê duyệt, công khai kết quả lựa chọn nhà đầu tư; giải thích lý do nhà đầu tư không trúng thầu theo yêu cầu của nhà đầu tư (nếu có);

• Bước 6: Đàm phán, hoàn thiện, ký kết hợp đồng.

Thời gian đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Căn cứ Điều 49 Luật Đấu thầu 2023, có quy định về thời gian đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư như sau: 

“1. Đối với đấu thầu trong nước, thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu tối thiểu là 45 ngày kể từ ngày đầu tiên phát hành hồ sơ mời thầu đến ngày có thời điểm đóng thầu.

2. Đối với đấu thầu quốc tế, thời gian chuẩn bị hồ sơ dự thầu tối thiểu là 60 ngày kể từ ngày đầu tiên phát hành hồ sơ mời thầu đến ngày có thời điểm đóng thầu.

3. Đối với các công việc khác ngoài quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này, người có thẩm quyền, bên mời thầu có trách nhiệm quyết định thời gian thực hiện trên cơ sở bảo đảm tiến độ thực hiện của dự án đầu tư kinh doanh.”

FAQ - Một số câu hỏi thường gặp về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Sau đây là một số câu hỏi thường gặp về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, quý doanh nghiệp có thể tham khảo để hiểu rõ hơn, cụ thể:

1. Có bao nhiêu hình thức lựa chọn nhà đầu tư?

Căn cứ khoản 11 Điều 4, khoản 12 Điều 4, khoản 20 Điều 1, khoản 21 Điều 1 Luật Đấu thầu số 57/2024/QH15, Luật số 90/2025/QH15, có quy định các hình thức lựa chọn nhà đầu tư như sau:

• Đấu thầu rộng rãi

• Đấu thầu hạn chế

• Chỉ định nhà đầu tư

• Lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt

2. Nhà đầu tư cần đáp ứng điều kiện gì để tham gia đấu thầu?

Căn cứ khoản 2 Điều 4 Luật số 57/2024/QH15 và khoản 4 Điều 1 Luật số 90/2025/QH15, có quy định về điều kiện để nhà đầu tư tham gia đấu thầu như sau:

“1. Nhà đầu tư là tổ chức có tư cách hợp lệ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

• Đối với nhà đầu tư trong nước: là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và tổ chức khác đăng ký thành lập, hoạt động theo quy định của pháp luật Việt Nam. Đối với nhà đầu tư nước ngoài: có đăng ký thành lập, hoạt động theo pháp luật nước ngoài;

• Hạch toán tài chính độc lập;

• Không đang trong quá trình thực hiện thủ tục giải thể hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác; không thuộc trường hợp mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản (từ ngày 01/03/2026, cụm từ “pháp luật về phá sản” được thay thế bằng “pháp luật về phục hồi, phá sản” theo khoản 5 Điều 86 Luật Phục hồi, phá sản, số 142/2025/QH15);

• Có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia trước khi phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư;

• Bảo đảm cạnh tranh trong đấu thầu theo quy định tại Điều 6 của Luật này;

• Không đang trong thời gian bị cấm tham dự thầu theo quyết định của người có thẩm quyền, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định tại khoản 3 Điều 87 của Luật này;

• Không đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự;

• Có tên trong danh sách ngắn đối với trường hợp đã lựa chọn được danh sách ngắn;

• Đối với đấu thầu quốc tế, nhà đầu tư nước ngoài phải liên danh với nhà đầu tư trong nước hoặc sử dụng nhà thầu phụ trong nước, trừ trường hợp khác theo quy định của Chính phủ (quy định này có hiệu lực từ ngày 01/07/2025).

2. Nhà đầu tư là cá nhân có tư cách hợp lệ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

• Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định pháp luật của nước mà cá nhân đó là công dân;

• Có chứng chỉ chuyên môn phù hợp trong trường hợp pháp luật có quy định;

• Không đang trong thời gian bị cấm tham dự thầu, không đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

3. Nhà đầu tư có tư cách hợp lệ theo quy định trên được tham dự thầu với tư cách độc lập hoặc liên danh.”

Ngoài ra, đối với các dự án đầu tư có sử dụng đất, nhà đầu tư còn phải đáp ứng các điều kiện theo quy định tại Điều 126 Luật Đất đai, số 31/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/08/2024, cụ thể:

• Thuộc đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất;

• Đáp ứng điều kiện về giao đất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư;

• Đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu.

Như vậy, nhà đầu tư muốn tham gia đấu thầu cần đáp ứng các điều kiện về tư cách hợp lệ, không bị cấm tham dự thầu, bảo đảm cạnh tranh, có tên trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các điều kiện khác theo quy định của pháp luật về đấu thầu, pháp luật về đất đai và pháp luật có liên quan.

3. Cơ quan nào có thẩm quyền tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư?

Căn cứ khoản 2 Điều 2 Nghị định 225/2025/NĐ-CP có quy định cụ thể như sau:

“Cơ quan có thẩm quyền là cơ quan chấp thuận chủ trương đầu tư theo pháp luật về đầu tư hoặc cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Đối với dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ thì cơ quan có thẩm quyền là cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư gồm bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ban quản lý khu kinh tế.”

Ngoài ra, theo điểm a khoản 2 Điều 1 Nghị định 225/2025/NĐ-CP có quy định: 

“Bên mời quan tâm là cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc, trực thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh; cơ quan, đơn vị trực thuộc Ban Quản lý khu kinh tế (đối với dự án thực hiện tại khu kinh tế); Ủy ban nhân dân cấp xã hoặc cơ quan khác theo quy định của pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực được giao thực hiện thủ tục mời quan tâm.”

Như vậy, cơ quan có thẩm quyền tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư là cơ quan chấp thuận chủ trương đầu tư theo pháp luật về đầu tư hoặc cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, bao gồm: Bộ, cơ quan ngang Bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ban quản lý khu kinh tế. Đối với dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ thì cơ quan có thẩm quyền là cơ quan quyết định tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.

Trường hợp cần giải đáp các tình huống phát sinh trong quá trình đấu thầu, quý doanh nghiệp có thể truy cập vào Trung tâm Tư vấn và hỗ trợ đấu thầu (Support Center) của Hệ sinh thái Đấu Thầu để nhận được giải đáp từ AI Tư vấn Đấu Thầu (xem hướng dẫn sử dụng TẠI ĐÂY) hoặc Chuyên gia đấu thầu.

Lời kết

Các quy định về đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trong Luật Đấu thầu 2023 và các văn bản hướng dẫn liên quan đã tạo ra khung pháp lý rõ ràng nhằm bảo đảm quá trình lựa chọn nhà đầu tư diễn ra minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả. Việc nắm vững các quy định về trường hợp áp dụng, quy trình thực hiện, điều kiện tham dự và thẩm quyền tổ chức đấu thầu sẽ giúp cơ quan quản lý cũng như nhà đầu tư chủ động hơn trong quá trình triển khai dự án.

Trường hợp cần được hỗ trợ cung cấp các giải pháp phần mềm liên quan đến lĩnh vực đấu thầu hoặc tư vấn liên quan đến tình huống đấu thầu, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net

• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690

• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288

• Email: [email protected]

• Kênh chat: m.me/dauthau.info

• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong