Hộ kinh doanh cá thể là gì? Đối tượng thành lập hộ kinh doanh cá thể

Hộ kinh doanh cá thể là gì? 

Hiện nay, pháp luật Việt Nam chưa có văn bản quy định cụ thể về khái niệm hộ kinh doanh cá thể, tuy nhiên có thể hiểu như sau:

“Hộ kinh doanh cá thể là một hình thức kinh doanh nhỏ lẻ, do một cá nhân hoặc các thành viên trong cùng một hộ gia đình cùng đăng ký và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh. Đây là mô hình kinh doanh không có tư cách pháp nhân, không có con dấu riêng và chỉ được đăng ký một hộ duy nhất trên phạm vi toàn quốc.”

Như vậy, có thể hiểu hộ kinh doanh cá thể là mô hình kinh doanh quy mô nhỏ, mang tính chất đơn giản, phù hợp với cá nhân hoặc hộ gia đình muốn tự tổ chức hoạt động sản xuất, kinh doanh mà không cần thành lập doanh nghiệp. Tuy không có tư cách pháp nhân, nhưng hộ kinh doanh cá thể vẫn phải đăng ký và chịu trách nhiệm pháp lý đầy đủ theo quy định của pháp luật.

Tham khảo thêm bài viết: Hộ kinh doanh là gì? Cách tra cứu hộ kinh doanh như thế nào?

Đặc điểm của hộ kinh doanh cá thể

Dưới đây là những đặc điểm của hộ kinh doanh cá thể, bạn cần nắm rõ để hiểu rõ hơn về hình thức này:

• Không có tư cách pháp nhân: Hộ kinh doanh cá thể không được coi là một pháp nhân độc lập, chủ hộ phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với mọi nghĩa vụ phát sinh từ hoạt động kinh doanh.
• Chủ thể đăng ký: Do một cá nhân hoặc các thành viên trong cùng một hộ gia đình cùng đăng ký thành lập và hoạt động.
• Địa điểm kinh doanh duy nhất: Mỗi hộ kinh doanh chỉ được phép hoạt động tại một địa điểm kinh doanh cố định, không được mở chi nhánh hay địa điểm phụ thuộc khác.
• Quy mô lao động hạn chế: Được phép sử dụng không quá 10 lao động; nếu sử dụng từ 10 lao động trở lên, phải đăng ký thành lập doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
• Chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh duy nhất: Mỗi cá nhân, hộ gia đình chỉ được đăng ký một hộ kinh doanh trong phạm vi toàn quốc.
• Quyền góp vốn: Cá nhân là chủ hộ vẫn có thể góp vốn, mua cổ phần trong doanh nghiệp khác với tư cách cá nhân.
• Hạn chế trong việc kiêm nhiệm: Cá nhân thành lập hoặc góp vốn vào hộ kinh doanh không được đồng thời là chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh của công ty hợp danh, trừ khi được các thành viên hợp danh còn lại nhất trí bằng văn bản.
• Không có con dấu riêng: Hộ kinh doanh cá thể không được cấp con dấu pháp nhân, chỉ sử dụng chữ ký hoặc thông tin chủ hộ trong giao dịch.
• Hình thức quản lý đơn giản: Cơ cấu tổ chức gọn nhẹ, không bắt buộc có bộ máy kế toán hay báo cáo tài chính phức tạp như doanh nghiệp.

Mức thuế hộ kinh doanh cá thể

Theo quy định hiện hành về quản lý thuế, hộ kinh doanh cá thể (hay hộ kinh doanh gia đình) phải nộp 3 loại thuế chính. Nếu đã hiểu hộ kinh doanh cá thể là gì thì bạn cũng sẽ cần nắm bắt các khoản thuế như sau: 

• Lệ phí môn bài
• Thuế giá trị gia tăng (GTGT)
• Thuế thu nhập cá nhân (TNCN)

Bên cạnh đó, tùy thuộc vào loại hàng hóa kinh doanh, hộ kinh doanh cá thể có thể phải nộp thêm thuế bảo vệ môi trường, thuế tài nguyên hoặc các loại thuế khác theo quy định của pháp luật.

*** Lưu ý: Từ ngày 01/01/2026, chế độ thu và nộp lệ phí môn bài sẽ chính thức được bãi bỏ đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, công ty và doanh nghiệp, theo khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 đã được Quốc hội thông qua.

Mức thuế môn bài của hộ kinh doanh cá thể

Theo khoản 2 Điều 4 Nghị định 139/2016/NĐ-CP và điểm c khoản 1 Điều 1 Nghị định 22/2020/NĐ-CP, mức lệ phí môn bài đối với hộ kinh doanh cá thể được tính dựa trên doanh thu bình quân hàng năm, cụ thể như sau:

Xác định thuế GTGT và thuế TNCN phải nộp của hộ kinh doanh cá thể

Theo khoản 3 Điều 10 Thông tư 40/2021/TT-BTC, cách tính thuế hộ kinh doanh nhỏ lẻ dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế:

Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT × Tỷ lệ thuế GTGT

Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN × Tỷ lệ thuế TNCN

Trong đó: 

• Doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN theo hướng dẫn tại khoản 1 Điều này. 
• Tỷ lệ thuế GTGT và tỷ lệ thuế TNCN theo hướng dẫn tại Phụ lục I ban hành kèm Thông tư này.

Mẫu hóa đơn điện tử hộ kinh doanh cá thể

Hộ kinh doanh cá thể sử dụng hóa đơn điện tử bán hàng (mẫu số 02) theo Thông tư 78/2021/TT-BTC và Nghị định 123/2020/NĐ-CP. Đây là mẫu hóa đơn phổ biến nhất, áp dụng cho các hộ kinh doanh không kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ.

Xem và tải mẫu hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh cá thể TẠI ĐÂY

FAQ - Những câu hỏi thường gặp liên quan đến hộ kinh doanh cá thể

Dưới đây là một số câu hỏi liên quan đến hộ kinh doanh cá thể, bạn nên tham khảo để hiểu rõ hơn về hình thức này, cụ thể:

1. Ai là đối tượng được phép thành lập hộ kinh doanh cá thể?

Cá nhân hoặc các thành viên hộ gia đình đăng ký thành lập hộ kinh doanh cần đáp ứng các điều kiện tại Điều 79 Nghị định 01/2021 NĐ-CP, cụ thể như sau:

• Đối tượng thành lập hộ kinh doanh phải là công dân Việt Nam, từ đủ 18 tuổi trở lên, có đầy đủ năng lực hành vi dân sự. 
• Người nước ngoài không được phép thành lập hộ kinh doanh.

Một người chỉ được đăng ký duy nhất một hộ kinh doanh cá thể trên phạm vi toàn quốc. Ngoài ra, khi đã đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân sẽ không thể đồng thời đăng ký là chủ doanh nghiệp tư nhân hoặc thành viên hợp danh công ty hợp danh.

2. Hộ kinh doanh cá thể được phép đăng ký hoạt động trong những ngành nghề nào?

Các ngành nghề hộ kinh doanh cá thể được phép đăng ký bao gồm: 

• Hộ kinh doanh có thể đăng ký tham gia mọi ngành nghề mà pháp luật không cấm. 
• Nếu cá nhân, thành viên gia đình hoạt động kinh doanh một cách thường xuyên, có địa điểm cố định thì mới cần đăng ký thành lập hộ kinh doanh.
• Khi kinh doanh các ngành nghề ngành nghề đặc thù, quy mô nhỏ, manh mún sẽ không cần đăng ký hộ kinh doanh, chẳng hạn như sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối, bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp…
• Trường hợp kinh doanh những ngành nghề có điều kiện về chứng chỉ hành nghề, giấy phép con (Giấy phép ATVSTP, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn phòng cháy chữa cháy…), thì hộ kinh doanh cần đáp ứng các điều kiện đó trước khi chính thức đi vào hoạt động kinh doanh.

3. Hộ kinh doanh cá thể có được xem là doanh nghiệp theo quy định pháp luật không?

Mặc dù có tên riêng, có địa điểm kinh doanh cố định nhưng hộ kinh doanh không phải là một doanh nghiệp. Do đó, hộ kinh doanh không có con dấu riêng, không được mở chi nhánh, văn phòng đại diện và không được thực hiện các quyền của doanh nghiệp như là: thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu, áp dụng Luật phá sản khi kinh doanh thua lỗ.

4. Hộ kinh doanh cá thể được sử dụng tối đa bao nhiêu lao động?

Từ ngày 04/01/2021, hộ kinh doanh không còn bị giới hạn số lượng lao động. Do đó, hộ kinh doanh có thể mở rộng quy mô kinh doanh, thuê thêm lao động mà không cần chuyển đổi thành doanh nghiệp. Trước đây, hộ kinh doanh chỉ được phép thuê tối đa 09 lao động, trường hợp có từ 10 lao động trở lên phải chuyển đổi thành doanh nghiệp để tiếp tục hoạt động.

Cách tìm nhà thầu là hộ kinh doanh cá thể trên DauThau.info

Để tìm kiếm nhà thầu là hộ kinh doanh cá thể, người dùng thực hiện theo các bước sau đây:

• Bước 1: Truy cập vào website DauThau.info → Chọn menu Đấu Thầu → Chọn Thông tin nhà thầu.
• Bước 2: Tại trang Thông tin nhà thầu người dùng tìm kiếm thông tin nhà thầu là hộ kinh doanh cá thể bằng cách nhập vào ô từ khóa “hộ kinh doanh cá thể” → Nhấn Tìm kiếm.

Trường hợp muốn tìm kiếm hộ kinh doanh cá thể theo nhiều tiêu chí như: Ngành nghề, Lĩnh vực kinh doanh,... người dùng nhấn Click tìm kiếm nâng cao, sau đó nhập thông tin các tiêu chí cần tìm → Nhấn Tìm kiếm.

Lời kết

Hộ kinh doanh cá thể là mô hình kinh doanh nhỏ gọn, linh hoạt và phù hợp với nhiều cá nhân, hộ gia đình muốn khởi nghiệp hoặc buôn bán quy mô nhỏ. Tuy không có tư cách pháp nhân như doanh nghiệp, nhưng hộ kinh doanh vẫn phải tuân thủ quy định pháp luật về đăng ký, thuế và nghĩa vụ bảo hiểm. Việc hiểu rõ khái niệm, đặc điểm và đối tượng được phép thành lập hộ kinh doanh cá thể sẽ giúp người dân lựa chọn mô hình phù hợp, đảm bảo hoạt động kinh doanh hiệu quả và hợp pháp.

Mong rằng những thông tin về hộ kinh doanh cá thể trong bài viết trên của DauThau.info sẽ giúp ích cho quý doanh nghiệp trong quá trình tìm hiểu. Trường hợp cần được hỗ trợ cung cấp các giải pháp phần mềm liên quan đến lĩnh vực đấu thầu hoặc tư vấn liên quan đến tình huống đấu thầu, vui lòng liên hệ:

• Trung tâm Tư vấn và Hỗ trợ đấu thầu: https://support.dauthau.net       
• Zalo OA: https://zalo.me/710508638087188690     
• Hotline: 0904.634.288 hoặc 024.8888.4288
• Email: [email protected]
• Kênh chat: m.me/dauthau.info       
• Group Hỗ trợ nhà thầu: www.fb.com/groups/nhathaumuasamcong